Quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư thi công xây dựng công trình

Quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư thi công xây dựng công trình được xác lập dựa trên nền tảng Luật Xây dựng và các văn bản hướng dẫn thi hành nhằm đảm bảo tiến độ, chất lượng dự án. Chủ đầu tư đóng vai trò trung tâm, sở hữu vốn hoặc được giao quản lý vốn để triển khai thực hiện hoạt động đầu tư xây dựng. Việc nắm rõ các quy định pháp lý giúp Quý khách hàng kiểm soát rủi ro và tối ưu hóa quy trình quản lý dự án. Bài viết dưới đây dịch vụ Tư vấn Long Phan sẽ cung cấp phân tích chi tiết các phương diện pháp lý liên quan đến chủ thể này. Mời Quý khách có nhu cầu tham khảo.

Chủ đầu tư xây dựng là ai?

Theo Điều 9 Luật Xây dựng 2025 (có hiệu lực từ 01/07/2026) quy định, tùy thuộc vào loại dự án đầu tư mà chủ đầu tư sẽ khác nhau. Cụ thể:

• Đối với dự án đầu tư công, chủ đầu tư là ban quản lý dự án đầu tư xây dựng trực thuộc người quyết định đầu tư hoặc cơ quan, tổ chức được người quyết định đầu tư giao tổ chức, quản lý dự án đầu tư xây dựng. Cơ quan, tổ chức được giao phải đáp ứng điều kiện làm chủ đầu tư theo quy định của Chính phủ.
• Đối với dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (sau đây gọi là dự án PPP): chủ đầu tư là doanh nghiệp dự án PPP; trường hợp không thành lập doanh nghiệp dự án PPP, chủ đầu tư là nhà đầu tư được lựa chọn theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư.
• Đối với dự án đầu tư xây dựng thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về đầu tư có yêu cầu lựa chọn nhà đầu tư hoặc đăng ký đầu tư, chủ đầu tư là nhà đầu tư được lựa chọn hoặc được chấp thuận theo quy định của pháp luật về đầu tư hoặc pháp luật về đấu thầu hoặc pháp luật về đất đai hoặc quy định khác của pháp luật có liên quan.
• Đối với dự án không thuộc trường hợp quy định tại các khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 9 Luật xây dựng 2025, chủ đầu tư là tổ chức, cá nhân bỏ vốn hoặc được giao trách nhiệm tổ chức, quản lý và sử dụng vốn để đầu tư xây dựng.

Như vậy, chủ đầu tư xây dựng đóng vai trò quyết định trong toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng, đảm bảo sự thành công của dự án từ khâu lập kế hoạch đến hoàn thành công trình.

>>>Xem thêm: Quy định mới về lập dự án đầu tư xây dựng từ ngày 1/7/2026

Quyền của chủ đầu tư thi công xây dựng công trình

Căn cứ theo Khoản 1 Điều 59 Luật Xây dựng 2025 thì quyền lợi của chủ đầu tư trong thi công xây dựng công trình được quy định như sau:

• Thi công xây dựng công trình theo quy định của Luật Xây dựng 2025 hoặc thuê nhà thầu để thực hiện thi công xây dựng; giám sát và yêu cầu nhà thầu thi công xây dựng thực hiện đúng hợp đồng xây dựng; xem xét, chấp thuận biện pháp thi công, biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường do nhà thầu trình;
• Đình chỉ thực hiện hoặc chấm dứt hợp đồng xây dựng với nhà thầu thi công xây dựng theo quy định của pháp luật và của hợp đồng xây dựng;
• Dừng thi công xây dựng công trình, yêu cầu nhà thầu thi công xây dựng khắc phục hậu quả vi phạm các quy định về chất lượng công trình, an toàn và bảo vệ môi trường;
• Yêu cầu tổ chức, cá nhân khác tôn trọng quyền của mình trong quá trình thi công xây dựng công trình;
• Quyền khác theo quy định của pháp luật.

Những quyền này không chỉ bảo vệ lợi ích của chủ đầu tư mà còn đảm bảo quá trình thi công diễn ra hiệu quả và đúng kế hoạch.

Nghĩa vụ của chủ đầu tư thi công xây dựng công trình

Căn cứ theo Khoản 2 Điều 59 Luật Xây dựng 2025 quy định về nghĩa vụ, trách nhiệm của chủ đầu tư trong thi công xây dựng công trình được quy định như sau:

• Lựa chọn nhà thầu thi công xây dựng phù hợp với loại, cấp công trình;
• Bàn giao mặt bằng xây dựng cho nhà thầu thi công xây dựng đáp ứng tiến độ thi công xây dựng công trình;
• Tổ chức giám sát và quản lý chất lượng trong thi công xây dựng phù hợp với hình thức quản lý dự án, hợp đồng xây dựng;
• Kiểm tra, chấp thuận biện pháp thi công, trong đó quy định cụ thể biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường;
• Tổ chức nghiệm thu, thanh toán và quyết toán công trình;
• Thuê tổ chức tư vấn có đủ năng lực để kiểm định chất lượng công trình khi cần thiết;
• Xem xét, quyết định các đề xuất liên quan đến thiết kế của nhà thầu trong quá trình thi công xây dựng;
• Lưu trữ hồ sơ hoàn thành công trình;
• Chịu trách nhiệm về chất lượng, nguồn gốc của vật tư, nguyên liệu, vật liệu, thiết bị, sản phẩm xây dựng do mình cung cấp sử dụng vào công trình;
• Bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng xây dựng và hành vi vi phạm khác do mình gây ra;
• Nghĩa vụ, trách nhiệm khác theo quy định của hợp đồng xây dựng và quy định của pháp luật có liên quan.

Nghĩa vụ của chủ đầu tư thi công xây dựng công trình là rất quan trọng để đảm bảo quá trình thi công được thực hiện đúng quy định, tiến độ và chất lượng công trình. Thực hiện tốt các nghĩa vụ này sẽ giúp chủ đầu tư tránh các rủi ro pháp lý và tài chính, đồng thời bảo đảm uy tín và lợi ích của dự án.

>>>Xem thêm: Quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư giám sát thi công xây dựng công trình

Dịch vụ tư vấn quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư thi công xây dựng công trình tại Tư vấn Long Phan

Với đội ngũ chuyên gia nhiều kinh nghiệm và hiểu biết về luật pháp trong lĩnh vực xây dựng, Tư vấn Long Phan cung cấp các dịch vụ tư vấn chuyên sâu về quyền lợi và nghĩa vụ của chủ đầu tư khi thi công công trình xây dựng. Dịch vụ tư vấn của chúng tôi bao gồm:

• Tư vấn các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động xây dựng.
• Tư vấn quyền lợi và nghĩa vụ của chủ đầu tư khi thi công công trình xây dựng.
• Hướng dẫn chủ đầu tư về quy trình và tiêu chí lựa chọn nhà thầu theo quy định pháp luật.
• Tư vấn soạn thảo và xem xét hợp đồng thi công, đảm bảo các điều khoản phù hợp với quy định.
• Tư vấn về giám sát, hướng dẫn về các biện pháp giám sát chất lượng và an toàn lao động trong quá trình thi công, theo đúng tiêu chuẩn và quy chuẩn hiện hành.
• Tư vấn, hỗ trợ trong việc tổ chức nghiệm thu công trình, thanh toán và quyết toán theo đúng quy định pháp luật.
• Tư vấn về yêu cầu bồi thường thiệt hại trong trường hợp nhà thầu vi phạm hợp đồng hoặc gây ra thiệt hại cho công trình.

Các câu hỏi thường gặp về quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư thi công xây dựng công trình

Sau đây, Tư vấn Long Phan xin cung cấp một số câu hỏi phổ biến liên quan đến quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư thi công xây dựng công trình. Xin mời Quý Khách hàng có nhu cầu tham khảo:

Yêu cầu đối với thi công xây dựng công trình từ 01/07/2026 gồm những gì?

Căn cứ theo Điều 50 Luật Xây dựng 2025 thì yêu cầu đối với thi công xây dựng công trình từ 01/07/2026 bao gồm:

• Tuân thủ thiết kế xây dựng được duyệt, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng cho công trình, quy định của pháp luật về sử dụng vật liệu xây dựng; bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy và chữa cháy, an toàn trong sử dụng, mỹ quan, bảo vệ môi trường và các điều kiện an toàn khác theo quy định của pháp luật.
• Bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động; an toàn cho công trình xây dựng, người, thiết bị thi công, công trình ngầm và các công trình liền kề; có biện pháp cần thiết hạn chế thiệt hại về người và tài sản khi xảy ra sự cố gây mất an toàn trong quá trình thi công xây dựng.
• Thực hiện các biện pháp kỹ thuật an toàn riêng đối với những hạng mục công trình, công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, phòng cháy và chữa cháy.
• Sử dụng vật tư, vật liệu theo yêu cầu của thiết kế xây dựng trong quá trình thi công xây dựng.
• Thực hiện kiểm tra, giám sát và nghiệm thu công việc xây dựng, giai đoạn chuyển bước thi công khi cần thiết, nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình xây dựng để bàn giao công trình đưa vào khai thác, sử dụng.

Quy định về an toàn trong thi công xây dựng công trình từ 01/07/2026 như thế nào?

Căn cứ theo Điều 51 Luật Xây dựng 2025 thì quy định về an toàn trong thi công xây dựng công trình từ 01/07/2026 như sau:

• Nhà thầu thi công xây dựng có trách nhiệm bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động; công trình xây dựng, tài sản, thiết bị, phương tiện trong quá trình thi công xây dựng công trình; bảo vệ môi trường; phòng cháy và chữa cháy.
• Chủ đầu tư phải tổ chức giám sát việc thực hiện các quy định về an toàn của nhà thầu thi công xây dựng; tạm dừng hoặc đình chỉ thi công khi phát hiện dấu hiệu vi phạm quy định về an toàn, có sự cố gây mất an toàn công trình; phối hợp với các nhà thầu xử lý, khắc phục khi xảy ra sự cố hoặc tai nạn lao động; thông báo, phối hợp kịp thời với cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi xảy ra sự cố công trình, tai nạn lao động gây chết người.
• Nhà thầu thi công xây dựng có trách nhiệm xác định vùng nguy hiểm trong thi công xây dựng công trình; tổ chức lập, trình chủ đầu tư chấp thuận biện pháp bảo đảm an toàn cho con người, công trình xây dựng, tài sản, thiết bị, phương tiện trong vùng nguy hiểm trong thi công xây dựng công trình; rà soát biện pháp bảo đảm an toàn định kỳ, đột xuất để điều chỉnh cho phù hợp với thực tế thi công trên công trường.
• Trường hợp giới hạn của vùng nguy hiểm trong thi công xây dựng công trình nằm ngoài phạm vi của công trường xây dựng, chủ đầu tư có trách nhiệm báo cáo cơ quan chuyên môn về xây dựng biện pháp bảo đảm an toàn đã được chấp thuận để kiểm tra trong quá trình thi công xây dựng.
• Máy, thiết bị, vật tư phục vụ thi công xây dựng có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn phải được kiểm định trước khi đưa vào sử dụng.

Chủ đầu tư có quyền thuê nhà thầu để thực hiện giám sát thi công xây dựng công trình hay không?

Có, theo điểm a khoản 1 điều 60 Luật xây dựng 2025 quy định chủ đầu tư có các quyền tự thực hiện giám sát thi công xây dựng công trình theo quy định của Luật này hoặc thuê nhà thầu để thực hiện giám sát thi công xây dựng công trình; theo dõi, giám sát và yêu cầu nhà thầu giám sát thi công xây dựng công trình thực hiện đúng hợp đồng xây dựng; 

Chủ đầu tư có phải chịu trách nhiệm nếu công trình không đạt chất lượng?

Có, chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm nếu công trình không đạt chất lượng theo tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc hợp đồng đã ký kết. Theo Điều 57 Luật Xây dựng 2025, họ phải tổ chức nghiệm thu công trình và khắc phục các sai sót trước khi bàn giao. Nếu xảy ra thiệt hại do chất lượng công trình, chủ đầu tư có thể bị yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Khi nào chủ đầu tư được quyết toán hợp đồng xây dựng?

Theo điều 79 Luật xây dựng 2025 quy định việc quyết toán được thực hiện sau khi dự án, công trình xây dựng sau khi hoàn thành được nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác, sử dụng hoặc dừng chủ trương đầu tư hoặc tạm ngừng, huỷ bỏ thực hiện dự án theo văn bản của người có thẩm quyền thì phải thực hiện quyết toán vốn đầu tư xây dựng.

Kết Luận

Quyền lợi và nghĩa vụ của chủ đầu tư khi thi công công trình xây dựng đóng vai trò then chốt trong việc quản lý chất lượng và sự an toàn của mọi dự án hạ tầng. Quý khách cần thực hiện đúng các quy định pháp luật để tránh các rủi ro trong quá trình vận hành. Nếu Quý khách gặp khó khăn trong việc thực hiện thủ tục hành chính, hãy liên hệ ngay với Tư vấn Long Phan qua hotline 1900636389 để nhận được sự hỗ trợ chuyên nghiệp nhất.