Quy Trình Sa Thải Đúng Luật: Các Bước Doanh Nghiệp Cần Làm

Quy trình sa thải đúng luật là một trong những vấn đề quan trọng mà doanh nghiệp cần nắm vững để tránh rủi ro pháp lý. Việc áp dụng quy trình này không chỉ bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn giúp doanh nghiệp duy trì môi trường làm việc minh bạch, công bằng. Bài viết dưới đây sẽ trình bày chi tiết các bước thực hiện sa thải đúng luật theo quy định hiện hành.

Hình thức kỷ luật sa thải được áp dụng trong trường hợp nào?

Theo quy định tại Điều 124 Bộ luật lao động 2019, các hình thức xử lý kỷ luật lao động bao gồm: 

• Khiển trách.
• Kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng.
• Cách chức.
• Sa thải.

Trong đó, sa thải là hình thức kỷ luật cao nhất mà người sử dụng lao động có thể áp dụng đối với người lao động vi phạm các quy định lao động nghiêm trọng. Cụ thể được quy định tại Điều 125 Bộ luật Lao động 2019 như sau: 

• Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy tại nơi làm việc.
• Người lao động tiết lộ bí mật kinh doanh, công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc.
• Người lao động tái phạm sau khi bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương hoặc cách chức, chưa xóa kỷ luật.
• Người lao động tự ý bỏ việc từ 5 ngày trong 30 ngày hoặc 20 ngày trong 365 ngày mà không có lý do chính đáng.

Các lý do chính đáng bao gồm thiên tai, hỏa hoạn, ốm đau có xác nhận y tế, hoặc các lý do khác theo quy định nội quy lao động.

Các nguyên tắc khi thực hiện xử lý kỷ luật lao động

Quy trình xử lý kỷ luật lao động phải tuân thủ các nguyên tắc nhất định để đảm bảo tính công bằng và đúng đắn. Một số nguyên tắc xử lý kỷ luật mà doanh nghiệp cần lưu ý như sau:

• Người sử dụng lao động phải có bằng chứng rõ ràng về hành vi vi phạm của người lao động. 
• Tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở phải tham gia trong quá trình xử lý kỷ luật. 
• Người lao động có quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc tổ chức đại diện bào chữa; nếu dưới 15 tuổi, phải có người đại diện pháp luật. 
• Toàn bộ quá trình xử lý phải được lập thành biên bản. 
• Không áp dụng nhiều hình thức kỷ luật đối với một hành vi vi phạm. 
• Nếu người lao động vi phạm nhiều hành vi, chỉ áp dụng hình thức kỷ luật cao nhất. 
• Không xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động trong các trường hợp như nghỉ ốm, đang bị tạm giữ, tạm giam, hoặc trong các thời gian đặc biệt (thai sản, nuôi con dưới 12 tháng). 
• Không xử lý kỷ luật đối với người lao động khi họ mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi.

CSPL: Điều 122 Bộ luật Lao động 2019.

Quy trình sa thải đúng luật hiện nay

Quy trình sa thải người lao động theo Điều 70 Nghị định 145/2020/NĐ-CP bao gồm các bước sau:

Bước 1: Xác nhận hành vi vi phạm:

• Phát hiện ngay hành vi vi phạm: Người sử dụng lao động lập biên bản vi phạm và thông báo đến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, người đại diện theo pháp luật của người lao động chưa đủ 15 tuổi.
• Phát hiện hành vi vi phạm sau khi xảy ra: Người sử dụng lao động thu thập chứng cứ chứng minh lỗi của người lao động.

Bước 2: Tổ chức họp xử lý kỷ luật:

• Thông báo họp: Người sử dụng lao động thông báo ít nhất 5 ngày trước cuộc họp về nội dung, thời gian, địa điểm và hành vi vi phạm của người lao động cho các bên liên quan.
• Tiến hành họp: Cuộc họp xử lý kỷ luật phải có đầy đủ thành phần tham dự hoặc người không tham dự phải có lý do. Biên bản cuộc họp phải được lập và có chữ ký của người tham gia. Nếu có người không ký, phải ghi rõ lý do trong biên bản.

Bước 3: Ban hành quyết định xử lý kỷ luật:

• Sau khi họp, người có thẩm quyền ban hành quyết định xử lý kỷ luật lao động trong thời gian quy định. 
• Người có thẩm quyền này là người giao kết hợp đồng lao động hoặc người được chỉ định trong nội quy lao động.

Bước 4: Thông báo công khai quyết định xử lý kỷ luật:

Quyết định xử lý kỷ luật phải được gửi đến người lao động, người đại diện theo pháp luật của người lao động chưa đủ 15 tuổi, và tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.

Trách nhiệm của các bên khi chấm dứt hợp đồng lao động

Trách nhiệm của các bên khi chấm dứt hợp đồng lao động được quy định cụ thể tại Điều 48 Bộ luật Lao động 2019 như sau:

Thanh toán quyền lợi cho mỗi bên: 

Trong vòng 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, cả hai bên (người lao động và người sử dụng lao động) có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản quyền lợi của mỗi bên. Thời gian thanh toán có thể kéo dài tối đa 30 ngày trong các trường hợp sau: 

• Người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động.
• Người sử dụng lao động thay đổi cơ cấu, công nghệ, hoặc lý do kinh tế.
• Chia, tách, hợp nhất, sáp nhập; bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; chuyển nhượng quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp.
• Do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm.

Trách nhiệm của người sử dụng lao động:

• Hoàn thành thủ tục bảo hiểm: Người sử dụng lao động phải hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại các giấy tờ gốc nếu đã giữ của người lao động.
• Cung cấp tài liệu: Người sử dụng lao động có trách nhiệm cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động nếu có yêu cầu. Chi phí sao chép và gửi tài liệu sẽ do người sử dụng lao động chịu.

Dịch vụ tư vấn quy định về xử lý sa thải cho doanh nghiệp

Việc xử lý sa thải đúng quy định là một phần quan trọng trong việc quản lý lao động tại doanh nghiệp. Tại Long Phan, chúng tôi cung cấp cho quý khách hàng các dịch vụ sau: 

• Tư vấn các quy định liên quan đến sa thải theo Bộ luật Lao động 2019 và các nghị định, thông tư hướng dẫn.
• Hướng dẫn doanh nghiệp về quy trình sa thải đúng quy định để tránh vi phạm pháp luật.

• Tư vấn các trường hợp được phép áp dụng hình thức sa thải, bao gồm vi phạm nghiêm trọng kỷ luật lao động.

• Hướng dẫn các nghĩa vụ thanh toán các khoản quyền lợi cho người lao động khi bị sa thải, bao gồm tiền lương, bảo hiểm, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm thất nghiệp, v.v.

• Tư vấn về cách lập thông báo xử lý kỷ luật, biên bản họp xử lý kỷ luật lao động và các thủ tục pháp lý liên quan.
• Hỗ trợ khách hàng các thủ tục về bảo hiểm, thay đổi thông tin, số lượng người lao động tại cơ quan có thẩm quyền. 

Các câu hỏi thường gặp về quy trình sa thải đúng luật

Dưới đây là một số câu hỏi liên quan đến quy trình sa thải lao động mà Quý khách hàng có thể tham khảo: 

Doanh nghiệp có bắt buộc phải báo trước cho người lao động về quyết định sa thải không?

• Có, doanh nghiệp phải thông báo trước ít nhất 5 ngày về cuộc họp xử lý kỷ luật, bao gồm nội dung, thời gian, địa điểm và hành vi vi phạm của người lao động.

Người lao động có quyền khiếu nại quyết định sa thải không?

• Có, người lao động có quyền khiếu nại quyết định sa thải nếu cho rằng quyết định đó không đúng quy định của pháp luật.

Trong trường hợp nào doanh nghiệp không được quyền sa thải người lao động?

• Doanh nghiệp không được quyền sa thải người lao động khi họ đang nghỉ ốm, đang bị tạm giữ, tạm giam, hoặc trong các thời gian đặc biệt (thai sản, nuôi con dưới 12 tháng), hoặc khi họ mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi.

Biên bản cuộc họp xử lý kỷ luật lao động cần có những nội dung gì?

• Biên bản cuộc họp cần ghi rõ thời gian, địa điểm, thành phần tham dự, nội dung cuộc họp, ý kiến của các bên và kết luận của cuộc họp.

Doanh nghiệp có phải trả trợ cấp thôi việc cho người lao động bị sa thải không?

• Tùy theo trường hợp, nếu người lao động làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên thì khi chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật sẽ được nhận trợ cấp thôi việc.

Thời hạn thanh toán các khoản quyền lợi cho người lao động sau khi sa thải là bao lâu?

• Trong vòng 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, doanh nghiệp phải thanh toán đầy đủ các khoản quyền lợi cho người lao động.

Doanh nghiệp cần lưu giữ những hồ sơ gì liên quan đến quy trình sa thải?

• Doanh nghiệp cần lưu giữ các hồ sơ như biên bản vi phạm, thông báo họp xử lý kỷ luật, biên bản cuộc họp, quyết định xử lý kỷ luật và các giấy tờ liên quan đến việc thanh toán quyền lợi cho người lao động.

Có thể sa thải lao động đang mang thai hay không?

• Không được sa thải lao động nữ đang mang thai, nghỉ thai sản, hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Khi người lao động không ký vào biên bản họp xử lý kỷ luật thì xử lý thế nào?

• Khi có người không ký, phải ghi rõ lý do trong biên bản.

Kết luận

Việc thực hiện quy trình sa thải đúng luật giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro có thể xảy ra và bảo vệ quyền lợi của cả người lao động và người sử dụng lao động. Nếu Quý khách hàng cần tư vấn về quy trình sa thải và các vấn đề liên quan đến luật lao động, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua hotline 0906735386. Các chuyên gia của Tư vấn Long Phan sẽ hỗ trợ quý khách hàng bảo vệ tối đa quyền lợi của mình.