Hình thức và quy trình xử lý kỷ luật lao động trong doanh nghiệp

Hình thức và quy trình xử lý kỷ luật lao động đóng vai trò quan trọng trong sự vận hành của doanh nghiệp. Điều này đảm bảo việc duy trì trật tự, sự công bằng và minh bạch trong môi trường lao động. Việc thiết lập và tuân thủ các quy trình kỷ luật đúng đắn giúp tăng cường hiệu suất lao động. Trong bài viết dưới đây, Tư vấn Long Phan sẽ cung cấp những thông tin về vấn đề này.

Kỷ luật lao động là gì? Ý nghĩa của việc kỷ luật lao động hiện nay.

Căn cứ theo quy định tại Điều 117, Bộ luật Lao Động 2019 Kỷ luật lao động được hiểu là hệ thống các quy định về việc tuân thủ thời giờ làm việc, quy trình công nghệ và sự điều hành trong hoạt động sản xuất, kinh doanh do người sử dụng lao động ban hành trong nội quy lao động, đồng thời được pháp luật lao động ghi nhận và điều chỉnh.

Việc tuân thủ kỷ luật lao động là nền tảng bảo đảm trật tự, nề nếp tại nơi làm việc, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả và chất lượng thực hiện công việc. Trường hợp người lao động có hành vi vi phạm kỷ luật lao động hoặc nội quy lao động, căn cứ vào tính chất và mức độ vi phạm, người sử dụng lao động có thể áp dụng các hình thức xử lý kỷ luật lao động tương ứng theo quy định của pháp luật.

Các hình thức và quy trình xử lý kỷ luật lao động

Các hình thức và quy trình xử lý kỷ luật lao động được pháp luật lao động quy định nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời duy trì trật tự, kỷ cương trong quan hệ lao động. Việc áp dụng kỷ luật lao động phải tuân thủ đúng thẩm quyền, căn cứ, hình thức và trình tự, thủ tục theo quy định, bảo đảm tính khách quan, minh bạch và phù hợp với tính chất, mức độ của hành vi vi phạm.

Hình thức xử lý kỷ luật lao động trong doanh nghiệp

Căn cứ nội dung tại Điều 124, Bộ luật Lao động 2019, có 4 hình thức kỷ luật lao động:

1. Khiển trách
2. Kéo dài thời hạn nâng lương không quá 6 tháng.
3. Cách chức: áp dụng đối với người lao động có chức vụ.
4. Sa thải: đây là hình thức xử lý kỷ luật nặng nhất đối với người lao động. Các trường hợp người lao động bị áp dụng biên pháp sa thải, bao gồm:

• Có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích.
• Sử dụng ma túy trong phạm vi nơi làm việc, tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ.
• Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động.
• Có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động.
• Bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương mà tái phạm trong thời gian chưa xóa kỷ luật hoặc bị xử lý kỷ luật cách chức mà tái phạm.
• Tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 01 tháng hoặc 20 ngày cộng dồn trong 01 năm mà không có lý do chính đáng.
• Các trường hợp được coi là có lý do chính đáng bao gồm: thiên tai, hỏa hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và các trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động.

Tham khảo thêm nội dung tại Điều 125 Bộ luật Lao động 2019.

>>> Xem thêm: Đăng ký hợp đồng nhận lao động thực tập từ 90 ngày trở lên

Quy trình xử lý kỷ luật lao động trong doanh nghiệp

Hiện nay theo quy định tại 122, Bộ luật Lao động 2019 quy trình xử lý kỷ luật lao động trong doanh nghiệp được tiến hành qua các bước sau đây:

Bước 1: Lập biên bản vi phạm

• Biên bản được lập tại thời điểm người lao động có hành vi vi phạm kỷ luật lao động.
• Trường hợp phát hiện hành vi vi phạm kỷ luật lao động sau thời điểm hành vi vi phạm đã xảy ra, người sử dụng lao động thực hiện thu thập chứng cứ chứng minh lỗi của người lao động trước khi lập biên bản.

Bước 2: Thông báo đến tổ chức đại diện, người đại diện của người lao động

Sau khi lập biên bản, người sử dụng lao động thông báo đến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở mà người lao động là thành viên. Hoặc thông báo đến người đại diện theo pháp luật của người lao động chưa đủ 15 tuổi.

Bước 3: Thông báo thông tin về cuộc họp xử lý kỷ luật lao động

Theo quy định tại Khoản 2, Điều 70, Nghị định số 145/2020/NĐ-CP Ít nhất 05 ngày làm việc trước ngày tiến hành họp xử lý kỷ luật lao động, người sử dụng lao động thông báo các thông tin về cuộc họp xử lý kỷ luật lao động đến các thành phần phải tham dự họp (quy định tại điểm b, c khoản 1 Điều 122 Bộ luật Lao động 2019).

Thông báo phải bao gồm các nội dung sau:

• Nội dung, thời gian, địa điểm tiến hành cuộc họp xử lý kỷ luật lao động;
• Họ tên người bị xử lý kỷ luật lao động;
• Hành vi vi phạm bị xử lý kỷ luật lao động.

Khi nhận được thông báo của người sử dụng lao động, các thành phần phải tham dự họp phải xác nhận tham dự cuộc họp với người sử dụng lao động.

Trường hợp, một trong các thành phần phải tham dự không thể tham dự họp thì người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận việc thay đổi thời gian, địa điểm họp. Trường hợp, hai bên không thỏa thuận được thì người sử dụng lao động quyết định thời gian, địa điểm họp.

Bước 4: Họp xử lý kỷ luật lao động

• Người sử dụng lao động tiến hành họp xử lý kỷ luật lao động theo thời gian, địa điểm đã thông báo tại bước 3.
• Trường hợp một trong các thành phần phải tham dự họp không xác nhận tham dự cuộc họp hoặc vắng mặt thì người sử dụng lao động vẫn tiến hành họp xử lý kỷ luật lao động.
• Trường hợp có người không ký vào biên bản thì người ghi biên bản nêu rõ họ tên, lý do không ký (nếu có) vào nội dung biên bản.

Lưu ý: Nội dung cuộc họp phải được lập thành biên bản, thông qua trước khi kết thúc cuộc họp và có chữ ký của người tham dự cuộc họp.

Bước 5: Ban hành quyết định xử lý kỷ luật lao động

Trong thời hiệu xử lý kỷ luật lao động, người có thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động ban hành quyết định xử lý kỷ luật lao động và gửi đến các thành phần phải tham dự.

(Căn cứ Điều 70 Nghị định 145/2020 NĐ-CP )

>>> Xem thêm: Thủ Tục Chấm Dứt Hợp Đồng Lao Động Đúng Pháp Luật

Các hành vi bị cấm khi áp dụng hình thức và quy trình xử lý kỷ luật lao động

Có 04 hành vi bị cấm trong quá trình xử lý kỷ luật lao động quy định tại Điều 127, Bộ luật Lao động 2019, bao gồm:

• Xâm phạm sức khỏe, danh dự, tính mạng, uy tín, nhân phẩm của người lao động;
• Phạt tiền thay cho việc xử lý kỷ luật lao động;
• Cắt lương thay cho việc xử lý kỷ luật lao động;
• Xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động có hành vi vi phạm không được quy định trong nội quy lao động hoặc không thỏa thuận trong hợp đồng lao động đã giao kết hoặc pháp luật về lao động không có quy định.

Dịch vụ tư vấn kỷ luật lao động trong doanh nghiệp tại Tư vấn Long Phan

Quy trình xử lý kỷ luật lao động đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối về trình tự và thủ tục pháp lý để tránh các rủi ro kiện tụng hoặc quyết định xử lý bị tuyên vô hiệu. Hiểu được những khó khăn đó, Tư vấn Long Phan cung cấp giải pháp pháp lý toàn diện cho doanh nghiệp thông qua các nhóm công việc cụ thể sau:

• Tư vấn xác định hành vi vi phạm và hình thức xử lý kỷ luật phù hợp (khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương, cách chức hoặc sa thải) tương ứng với quy định của Bộ luật Lao động và Nội quy công ty.

• Tư vấn, đánh giá chứng cứ chứng minh lỗi của người lao động để đảm bảo tính pháp lý chặt chẽ.

• Tư vấn phương thức quản lý nhân sự, xây dựng cơ chế phòng ngừa rủi ro tranh chấp lao động phát sinh từ việc kỷ luật.

• Tiến hành kiểm tra, rà soát mức độ tuân thủ pháp luật trong quy trình kỷ luật hiện tại của doanh nghiệp để đưa ra phương án điều chỉnh kịp thời.

• Soạn thảo và rà soát Nội quy lao động, quy chế kỷ luật, đảm bảo các hành vi vi phạm được quy định rõ ràng làm căn cứ xử lý.

• Soạn thảo trọn bộ biểu mẫu trong quy trình xử lý: Biên bản vi phạm, Thông báo mời họp xử lý kỷ luật, Biên bản cuộc họp xử lý kỷ luật.

• Soạn thảo Quyết định xử lý kỷ luật lao động đảm bảo đầy đủ căn cứ pháp lý và hiệu lực thi hành.

• Soạn thảo các văn bản giải trình, báo cáo gửi cơ quan quản lý lao động (nếu cần thiết).

• Đại diện doanh nghiệp làm việc, trao đổi với tổ chức đại diện người lao động (Công đoàn) trong quá trình xử lý kỷ luật.

• Đại diện tham gia thương lượng, hòa giải với người lao động khi có khiếu nại về quyết định kỷ luật.

Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về các hình thức kỷ luật lao động.

Doanh nghiệp được áp dụng bao nhiêu hình thức kỷ luật lao động?

Doanh nghiệp chỉ được áp dụng 04 hình thức: Khiển trách; Kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng; Cách chức; Sa thải. Căn cứ pháp lý: Điều 124 Bộ luật Lao động 2019.

Công ty có được phạt tiền hoặc cắt lương nhân viên thay cho kỷ luật không?

Không. Pháp luật nghiêm cấm hành vi dùng hình thức phạt tiền, cắt lương thay cho việc xử lý kỷ luật lao động. Căn cứ pháp lý: Điều 127 Bộ luật Lao động 2019.

Người lao động tự ý bỏ việc bao nhiêu ngày thì có thể bị sa thải?

Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 01 tháng hoặc 20 ngày cộng dồn trong 01 năm mà không có lý do chính đáng sẽ bị sa thải. Căn cứ pháp lý: Điều 125 Bộ luật Lao động 2019.

Doanh nghiệp phải gửi thông báo họp xử lý kỷ luật trước bao lâu?

Người sử dụng lao động phải gửi thông báo về nội dung, thời gian, địa điểm họp đến các thành phần tham dự ít nhất 05 ngày làm việc trước ngày họp. Căn cứ pháp lý: Khoản 2 Điều 70 Nghị định 145/2020/NĐ-CP.

Có được xử lý kỷ luật đối với hành vi không ghi trong nội quy lao động không?

Không. Doanh nghiệp không được xử lý kỷ luật đối với hành vi vi phạm không được quy định trong nội quy lao động hoặc hợp đồng lao động. Căn cứ pháp lý: Điều 127 Bộ luật Lao động 2019.

Kết luận

Việc áp dụng đúng hình thức kỷ luật lao động không chỉ đảm bảo kỷ cương mà còn giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro tranh chấp pháp lý. Để xây dựng quy trình xử lý chặt chẽ và tuân thủ đúng nội quy, Quý khách hãy liên hệ ngay với Tư vấn Long Phan. Chúng tôi cam kết cung cấp giải pháp tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ toàn diện. Mọi thắc mắc vui lòng gọi Hotline 1900636389 để được giải đáp kịp thời.