Các hình thức giải quyết tranh chấp về nhãn hiệu hiệu quả

Cách thức giải quyết tranh chấp về nhãn hiệu là lựa chọn cách thức giải quyết tranh chấp giúp chủ nhãn hiệu bảo vệ nhãn hiệu cũng như quyền lợi của mình một cách tốt nhất. Các bên có thể tiến hành thương lượng, hòa giải với nhau hoặc giải quyết tranh chấp tại Tòa án có thẩm quyền. Hãy cùng Tư vấn Long Phan tìm câu trả lời cho việc lựa chọn cách thức giải quyết tranh chấp về nhãn hiệu thông qua bài viết dưới đây.

Các tranh chấp về nhãn hiệu phổ biến

Theo quy định tại khoản 16 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2019, 2022, 2025 (sau đây gọi là Luật Sở hữu trí tuệ) thì nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau.

Tranh chấp về nhãn hiệu rất dễ xảy ra, đặt ra các thách thức rất lớn cho doanh nghiệp khi muốn bảo vệ nhãn hiệu của mình. Các tranh chấp về nhãn hiệu phổ biến có thể kể đến như:

• Sử dụng dấu hiệu trùng với nhãn hiệu được bảo hộ cho hàng hoá, dịch vụ trùng với hàng hoá, dịch vụ thuộc danh mục đăng ký kèm theo nhãn hiệu đó;
• Sử dụng dấu hiệu trùng gây nhầm lẫn về nguồn gốc với nhãn hiệu đã được bảo hộ cho hàng hóa, dịch vụ tương tự.
• Sử dụng dấu hiệu tương tự gây nhầm lẫn về nguồn gốc với nhãn hiệu đã được bảo hộ cho hàng hóa, dịch vụ trùng, tương tự.
• Sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu nổi tiếng hoặc dấu hiệu dưới dạng dịch nghĩa, phiên âm từ nhãn hiệu nổi tiếng cho hàng hóa, dịch vụ bất kỳ.

>>> Xem thêm: Dịch vụ đăng ký bảo hộ logo trọn gói cho doanh nghiệp.

Nguyên nhân dẫn đến tranh chấp nhãn hiệu

Hiện nay, các tranh chấp về nhãn hiệu đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến lợi ích của các doanh nghiệp. Việc xảy ra tranh chấp nhãn hiệu có thể xuất phát từ những nguyên nhân sau:

Một là, doanh nghiệp, chủ nhãn hiệu không thực hiện việc đăng ký bảo hộ đối với nhãn hiệu của mình.

• Các cá nhân, tổ chức muốn độc quyền sử dụng nhãn hiệu của mình và để được bảo hộ bởi nhà nước thì phải thực hiện việc đăng ký và được cấp văn bằng bảo hộ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp nhãn hiệu nổi tiếng (căn cứ nội dung khoản 3 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ). Nếu không thực hiện việc đăng ký, chủ nhãn hiệu có thể đứng trước nguy cơ bị mất nhãn hiệu do bị các chủ thể khác dùng chính nhãn hiệu đó để tiến hành việc đăng ký dưới tên của mình. Từ đó, tranh chấp nhãn hiệu sẽ xảy ra.

Hai là, nhãn hiệu đã được đăng ký bảo hộ nhưng:

• Một số chủ thể không biết về việc nhãn hiệu đã được đăng ký và sử dụng nhãn hiệu đó.
• Một số chủ thể đã biết nhãn hiệu đã được đăng ký nhưng vẫn cố tình sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu được bảo hộ.

Ba là, một số bên lợi dụng việc các chủ nhãn hiệu chưa kịp đăng ký để thực hiện đăng ký nhằm mục đích ngăn cản chủ nhãn hiệu có được quyền bảo hộ nhãn hiệu; chiếm quyền hữu nhãn hiệu.

>>> Xem thêm: Thủ tục cho phép sản xuất sản phẩm thuốc lá mang nhãn hiệu nước ngoài tiêu thụ tại Việt Nam

Các cách thức giải quyết tranh chấp về nhãn hiệu

Tranh chấp về nhãn hiệu phát sinh khi có sự xung đột về quyền xác lập, quyền sử dụng hoặc quyền bảo hộ nhãn hiệu giữa các chủ thể trong hoạt động kinh doanh. Tùy theo tính chất, mức độ tranh chấp và ý chí của các bên, tranh chấp về nhãn hiệu có thể được giải quyết thông qua các cách thức sau:

Thương lượng, hòa giải

Khi có tranh chấp phát sinh làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp thì bên bị xâm phạm có thể yêu cầu bên xâm phạm chấm dứt ngay hành vi đó và thương lượng bồi thường các thiệt hại phát sinh (nếu có).

Việc thương lượng, hòa giải là phương thức giải quyết tranh chấp về nhãn hiệu giúp cho các bên tiết kiệm được chi phí, không bị ràng buộc bởi các thủ tục theo quy định pháp luật. Các bên tranh chấp có thể bảo vệ uy tín, bảo vệ bí mật kinh doanh của doanh nghiệp mình. Tuy nhiên, việc thực thi dựa trên sự tự nguyện của các bên mà không có chế tài nào áp dụng.

Giải quyết thông qua Trọng tài

Là cách thức giải quyết mà các bên thỏa thuận lựa chọn, theo đó tranh chấp sẽ được giải quyết thông qua hội đồng trọng tài và phán quyết của hội đồng trọng tài có tính chất bắt buộc đối với các bên.

Trọng tài thương mại ở Việt Nam được tổ chức dưới hình thức các trung tâm trọng tài – tổ chức phi chính phủ  mang tính chất xã hội – nghề nghiệp, hoạt động theo pháp luật và quy chế trọng tài. Trong quá trình giải quyết tranh chấp, trọng tài không được sử dụng quyền lực nhà nước như tòa án. Tuy nhiên phán quyết giải quyết tranh chấp của trọng tài là bắt buộc phải thi hành đối với các bên.

Điều kiện để giải quyết tranh chấp về nhãn hiệu bằng trọng tài theo quy định tại Điều 5 Luật Trọng tài thương mại 2010 là các bên phải có thỏa thuận trọng tài. Trong trường hợp các bên tranh chấp đã có thỏa thuận trọng tài mà một bên khởi kiện tại tòa án thì tòa án phải từ chối thụ lý, trừ trường hợp thỏa thuận trọng tài vô hiệu hoặc thỏa thuận trọng tài không thể thực hiện được

Giải quyết tại Tòa án

Là phương thức giải quyết tranh chấp về nhãn hiệu mà không dựa vào sự thỏa thuận của các bên, chỉ cần yêu cầu của một bên tòa cũng có thể thụ lý giải quyết rồi. Đây chính là ưu thế so với các phương thức giải quyết tranh chấp còn lại, khi mà các bên không đạt được sự thỏa thuận cần thiết trong việc lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp.

Trình tự, thủ tục giải quyết các tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ (nhãn hiệu) khi được giải quyết tại tòa án tuân theo quy định chung của pháp luật tố tụng dân sự. Đây là phương thức giải quyết tranh chấp về nhãn hiệu có giá trị pháp lý cao thường được sử dụng khi không thể giải quyết tranh chấp bằng con đường thỏa thuận.

Khi đó, bên bị xâm phạm quyền có thể tìm đến sự trợ giúp của Tòa án như một giải pháp để bảo vệ có hiệu quả các quyền, lợi ích của mình thông qua cơ chế thi hành án dân sự bắt buộc. Tuy nhiên, thủ tục tố tụng tại Tòa án không quá linh hoạt, thời gian giải quyết dài và tính bảo mật không cao.

Dịch vụ tư vấn quyền sở hữu trí tuệ tại Tư vấn Long Phan 

Với đội ngũ chuyên viên có kinh nghiệm thực tiễn, Tư vấn Long Phan cam kết mang đến giải pháp pháp lý chính xác, kịp thời và phù hợp với từng nhu cầu cụ thể của khách hàng, hỗ trợ cá nhân, doanh nghiệp bảo vệ và khai thác hiệu quả các tài sản trí tuệ trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Dịch vụ tư vấn của chúng tôi bao gồm:

• Tư vấn và thực hiện thủ tục đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, quyền tác giả;
• Tư vấn chuyển giao, chuyển nhượng, li-xăng quyền sở hữu trí tuệ;
• Soạn thảo, đàm phán và đăng ký nhượng quyền thương mại;
• Tư vấn định giá tài sản trí tuệ, góp vốn bằng quyền sở hữu trí tuệ.

Các câu hỏi thường gặp về giải quyết tranh chấp nhãn hiệu

Trong quá trình xây dựng và phát triển thương hiệu, doanh nghiệp có thể gặp phải nhiều rủi ro pháp lý liên quan đến việc sử dụng và bảo hộ nhãn hiệu. Khi phát sinh tranh chấp, việc nắm rõ các vấn đề pháp lý thường gặp sẽ giúp doanh nghiệp chủ động lựa chọn phương án xử lý phù hợp, hạn chế thiệt hại và bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Dưới đây là những câu hỏi thường được các doanh nghiệp quan tâm khi giải quyết tranh chấp về nhãn hiệu.

Nhãn hiệu cần đáp ứng điều kiện gì để được bảo hộ?

Nhãn hiệu được bảo hộ nếu đáp ứng các điều kiện sau đây:

• Là dấu hiệu nhìn thấy được dưới dạng chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, hình ảnh, hình ba chiều hoặc sự kết hợp các yếu tố đó, được thể hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc hoặc dấu hiệu âm thanh thể hiện được dưới dạng đồ họa;
• Có khả năng phân biệt hàng hoá, dịch vụ của chủ sở hữu nhãn hiệu với hàng hoá, dịch vụ của chủ thể khác.

CSPL: Điều 72 Luật Sở hữu trí tuệ.

Các dấu hiệu nào không được bảo hộ với danh nghĩa nhãn hiệu?

Các dấu hiệu sau đây không được bảo hộ với danh nghĩa nhãn hiệu:

• Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và của các nước, quốc tế ca;
• Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với biểu tượng, cờ, huy hiệu, tên viết tắt, tên đầy đủ của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp của Việt Nam và tổ chức quốc tế, nếu không được cơ quan, tổ chức đó cho phép;
• Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên thật, biệt hiệu, bút danh, hình ảnh của lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân của Việt Nam, của nước ngoài;
• Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với dấu chứng nhận, dấu kiểm tra, dấu bảo hành của tổ chức quốc tế mà tổ chức đó có yêu cầu không được sử dụng, trừ trường hợp chính tổ chức này đăng ký các dấu đó làm nhãn hiệu chứng nhận;
• Dấu hiệu làm hiểu sai lệch, gây nhầm lẫn hoặc có tính chất lừa dối người tiêu dùng về nguồn gốc xuất xứ, tính năng, công dụng, chất lượng, giá trị hoặc các đặc tính khác của hàng hoá, dịch vụ.
• Dấu hiệu là hình dạng vốn có của hàng hóa hoặc do đặc tính kỹ thuật của hàng hóa bắt buộc phải có;
• Dấu hiệu chứa bản sao tác phẩm, trừ trường hợp được phép của chủ sở hữu tác phẩm đó.

CSPL: Điều 73 Luật Sở hữu trí tuệ.

Nhãn hiệu được xem là nổi tiếng dựa theo các tiêu chí nào?

Việc xem xét, đánh giá một nhãn hiệu là nổi tiếng được lựa chọn từ một số hoặc tất cả các tiêu chí sau đây:

• Số lượng người tiêu dùng liên quan đã biết đến nhãn hiệu thông qua việc mua bán, sử dụng hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu hoặc thông qua quảng cáo;
• Phạm vi lãnh thổ mà hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu đã được lưu hành;
• Doanh số từ việc bán hàng hoá hoặc cung cấp dịch vụ mang nhãn hiệu hoặc số lượng hàng hoá đã được bán ra, lượng dịch vụ đã được cung cấp;
• Thời gian sử dụng liên tục nhãn hiệu;
• Uy tín rộng rãi của hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu;
• Số lượng quốc gia bảo hộ nhãn hiệu;
• Số lượng quốc gia công nhận nhãn hiệu là nổi tiếng;
• Giá chuyển nhượng, giá chuyển giao quyền sử dụng, giá trị góp vốn đầu tư của nhãn hiệu.

CSPL: Điều 75 Luật Sở hữu trí tuệ.

Hành vi nào được xem là sử dụng nhãn hiệu?

Sử dụng nhãn hiệu là việc thực hiện các hành vi sau đây:

• Gắn nhãn hiệu được bảo hộ lên hàng hoá, bao bì hàng hoá, phương tiện kinh doanh, phương tiện dịch vụ, giấy tờ giao dịch trong hoạt động kinh doanh;
• Bán, chào bán, quảng cáo để bán, trưng bày để bán, tàng trữ để bán, vận chuyển hàng hóa mang nhãn hiệu được bảo hộ;
• Nhập khẩu hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu được bảo hộ.

CSPL: Điều 124 Luật Sở hữu trí tuệ.

Nhãn hiệu được bảo hộ trong thời hạn bao lâu?

Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu có hiệu lực từ ngày cấp đến hết mười năm kể từ ngày nộp đơn, có thể gia hạn nhiều lần liên tiếp, mỗi lần mười năm.

Đăng ký quốc tế nhãn hiệu theo Nghị định thư và Thỏa ước Madrid về đăng ký quốc tế nhãn hiệu có chỉ định Việt Nam có hiệu lực kể từ ngày cơ quan quản lý nhà nước về quyền sở hữu công nghiệp ra quyết định chấp nhận bảo hộ đối với nhãn hiệu trong đăng ký quốc tế đó hoặc kể từ ngày tiếp theo ngày kết thúc thời hạn mười hai tháng tính từ ngày Văn phòng quốc tế ra thông báo đăng ký quốc tế nhãn hiệu đó chỉ định Việt Nam, tính theo thời điểm nào sớm hơn. Thời hạn hiệu lực của đăng ký quốc tế nhãn hiệu được tính theo quy định của Nghị định thư và Thỏa ước Madrid.

CSPL: Điều 93 Luật Sở hữu trí tuệ.

>>> Xem thêm: Hướng dẫn phân loại hàng hóa, dịch vụ khi đăng ký nhãn hiệu

Lợi ích mà nhãn hiệu mang lại khiến cho việc tranh chấp về nhãn hiệu thường xuyên xảy ra. Bởi vậy, các chủ sở hữu cần cân nhắc lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp về nhãn hiệu tối ưu nhất bảo quyền lợi của mình một cách tốt nhất. Nếu quý độc giả có bất kỳ thắc mắc, hoặc đang có nhu cầu tìm đến dịch vụ tư vấn giải quyết tranh chấp, tư vấn nhãn hiệu có thể liên hệ với Tư vấn Long Phan qua hotline 1900636389 để được tư vấn và hỗ trợ. Xin cảm ơn.