Sử dụng vàng để thanh toán khi mua bán nhà đất có hợp pháp không?

Sử dụng vàng để thanh toán khi mua bán nhà đất là phương thức giao dịch từng xuất hiện khá phổ biến trong thực tiễn, đặc biệt trong các thỏa thuận dân sự truyền thống. Tuy nhiên, việc dùng vàng thay thế tiền đồng trong thanh toán bất động sản đặt ra nhiều vấn đề về hiệu lực hợp đồng, nghĩa vụ tài chính và rủi ro. Bài viết dưới đây của Tư vấn Long Phan sẽ phân tích rõ việc sử dụng vàng để thanh toán khi mua bán nhà đất có hợp pháp không và những lưu ý quan trọng mà các bên cần nắm rõ.

Sử dụng vàng để thanh toán khi mua bán nhà đất có hợp pháp không?

Theo Điều 19 Nghị định 24/2012/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 12 Điều 1 Nghị định 232/2025/NĐ-CP quy định về các hành vi vi phạm các quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng bao gồm:

1. Hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ không có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh do Ngân hàng Nhà nước cấp.
2. Hoạt động sản xuất, hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng không có giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp; hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu, xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng không đúng quy định.
3. Mang theo vàng khi xuất cảnh, nhập cảnh của cá nhân vượt mức quy định không có giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp.
4. Sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán.
5. Hoạt động sản xuất vàng miếng trái với quy định tại Nghị định 24/2012/NĐ-CP.
6. Hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được Thủ tướng Chính phủ cho phép và Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép.
7. Vi phạm các quy định khác tại Nghị định này và các quy định của pháp luật khác có liên quan.

Theo đó, việc sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán được xác định là hành vi vi phạm quy định về hoạt động kinh doanh vàng. Do vậy, việc dùng vàng để thanh toán trong giao dịch mua bán nhà đất là hành vi trái pháp luật và không được công nhận là hợp pháp.

>>> Xem thêm: Hợp đồng mua bán nhà ở cần có những nội dung nào? Lưu ý gì khi ký kết hợp đồng mua bán nhà đất?

Sử dụng vàng để thanh toán khi mua bán đất bị xử phạt như thế nào?

Căn cứ theo Khoản 1 và Khoản 2 Điều 28 Nghị định 340/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ 9/2/2026 có quy định như sau:

1. Phạt cảnh cáo đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
2. a) Mua, bán vàng miếng với tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp không có Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng;
3. b) Sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán.
4. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
5. a) Mua, bán vàng miếng với tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp không có Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần;
6. b) Sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần;
7. c) Không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, tại điểm a khoản 3 Điều 5 Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định mức phạt tiền trên là dành cho cá nhân, mức phạt tiền áp dụng đối với tổ chức có cùng một hành vi vi phạm hành chính sẽ bằng 02 lần mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân.

Như vậy, theo quy định trên thì sử dụng vàng để thanh toán khi mua bán nhà đất có bị phạt cảnh cáo. Nếu tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần việc sử dụng vàng để thanh toán khi mua bán nhà đất có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng (đối với cá nhân), từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng (tổ chức).

Trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất vàng thế nào?

Theo Điều 6 Nghị định 24/2012/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 5 Điều 1 Nghị định 232/2025/NĐ-CP, trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ được quy định như sau:

1. Thực hiện đóng mã ký hiệu và hàm lượng vàng trên sản phẩm, công bố tiêu chuẩn áp dụng, khối lượng của sản phẩm theo quy định pháp luật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tiêu chuẩn công bố áp dụng và khối lượng sản phẩm đã công bố do doanh nghiệp sản xuất.
2. Chịu trách nhiệm trước pháp luật về tiêu chuẩn công bố áp dụng và khối lượng sản phẩm do doanh nghiệp thuê gia công.
3. Chấp hành các quy định của pháp luật về chế độ kế toán, lập và sử dụng hóa đơn, chứng từ.
4. Có phương án bảo đảm an toàn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, bảo vệ môi trường và phòng chống cháy nổ.
5. Bảo đảm duy trì các điều kiện về sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ quy định tại Khoản 1 Điều 5 Nghị định 24/2012/NĐ-CP.
6. Khi bán vàng nguyên liệu mua từ doanh nghiệp, ngân hàng thương mại quy định tại Điều 11a Nghị định 24/2012/NĐ-CP phải lập và sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định của pháp luật; lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu giao dịch bán vàng nguyên liệu; thực hiện kết nối cung cấp thông tin cho Ngân hàng Nhà nước theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
7. Tuân thủ các quy định tại Nghị định này và các quy định của pháp luật khác có liên quan.

>>> Xem thêm: Thủ tục để người Việt ở nước ngoài ký kết hợp đồng mua bán nhà đất

Dịch vụ tư vấn về giao dịch mua bán nhà đất tại Tư vấn Long Phan

Giao dịch mua bán nhà đất là một trong những giao dịch có giá trị lớn, tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không được kiểm tra và thực hiện đúng quy định. Nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho khách hàng, Tư vấn Long Phan cung cấp dịch vụ tư vấn toàn diện trong lĩnh vực mua bán, chuyển nhượng bất động sản với quy trình chuyên nghiệp và chặt chẽ.

Sau đây là những công việc cụ thể mà Quý khách hàng sẽ được hỗ trợ khi sử dụng dịch vụ tư vấn tại Tư vấn Long Phan:

• Tư vấn các thỏa thuận về giá chuyển nhượng, phương thức thanh toán và thời điểm thanh toán; đánh giá mức độ phù hợp với quy định quản lý tiền tệ và hoạt động ngân hàng.
• Đề xuất phương án chuyển đổi thanh toán bằng vàng sang thanh toán bằng đồng Việt Nam thông qua hệ thống ngân hàng; hướng dẫn ghi nhận giá trị thanh toán đúng quy định trong hợp đồng.
• Hướng dẫn và đại diện Quý khách làm việc với ngân hàng trong việc quy đổi giá trị, nộp tiền và xác nhận chứng từ thanh toán phục vụ công chứng và sang tên bất động sản.
• Đánh giá khả năng hợp đồng bị tuyên vô hiệu do vi phạm quy định về phương thức thanh toán; phân tích hậu quả và phương án bảo toàn quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Các câu hỏi thường gặp về phương thức thanh toán trong giao dịch mua bán nhà đất

Sau đây là những câu hỏi thường gặp về vấn đề phát sinh trong giao dịch mua bán bất động sản, mời quý vị tham khảo:

Hợp đồng đặt cọc bằng vàng miếng có bị coi là vô hiệu không?

Có. Việc sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán hoặc đặt cọc trong giao dịch dân sự là hành vi vi phạm điều cấm. Do đó, thỏa thuận đặt cọc bằng vàng có nguy cơ cao bị Tòa án tuyên vô hiệu do vi phạm điều cấm của luật, dẫn đến việc các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

(Căn cứ pháp lý: Điều 19 Nghị định 24/2012/NĐ-CP và Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015.)

Cá nhân có được quyền ghi giá bán nhà đất bằng vàng trong hợp đồng công chứng không?

Không. Mọi giao dịch, hợp đồng tại Việt Nam không được niêm yết giá hoặc ghi giá thanh toán bằng vàng hay ngoại tệ, trừ một số trường hợp đặc biệt do Ngân hàng Nhà nước quy định. Việc ghi giá bằng vàng sẽ khiến cơ quan công chứng từ chối thực hiện giao dịch hoặc hợp đồng bị vô hiệu.

(Căn cứ pháp lý: Điều 19 Nghị định 24/2012/NĐ-CP.)

Mức phạt tiền tối đa đối với tổ chức sử dụng vàng thanh toán mua bán đất là bao nhiêu?

Mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt áp dụng cho cá nhân. Với hành vi sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán trong trường hợp tái phạm, tổ chức có thể bị phạt tối đa 40.000.000 đồng.

(Căn cứ pháp lý: Điểm b khoản 2 Điều 28 và điểm a khoản 3 Điều 5 Nghị định 340/2025/NĐ-CP.)

Ngoài phạt tiền, số vàng dùng để thanh toán có bị tịch thu không?

Có. Theo quy định mới, hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật được sử dụng để vi phạm hành chính, cụ thể ở đây là số vàng đã dùng để thực hiện việc thanh toán trái phép trong giao dịch nhà đất.

(Căn cứ pháp lý: Điểm c khoản 2 Điều 5 Nghị định 340/2025/NĐ-CP.)

Việc thanh toán mua bán vàng miếng tại doanh nghiệp có bắt buộc chuyển khoản không?

Có. Theo quy định mới, các bên phải thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán tại ngân hàng. Việc không tuân thủ phương thức thanh toán này sẽ bị xử phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với cá nhân.

(Căn cứ pháp lý: Điểm c khoản 2 Điều 28 Nghị định 340/2025/NĐ-CP.)

Doanh nghiệp vàng có nghĩa vụ gì khi bán vàng nguyên liệu cho ngân hàng thương mại?

Doanh nghiệp phải lập và sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định của pháp luật; lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu giao dịch bán vàng nguyên liệu; thực hiện kết nối cung cấp thông tin cho Ngân hàng Nhà nước theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước để giám sát dòng lưu thông vàng nguyên liệu.

Căn cứ pháp lý: Khoản 5a Điều 6 Nghị định 24/2012/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 232/2025/NĐ-CP).

Tại sao pháp luật Việt Nam lại cấm sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán?

Quy định này nhằm thực hiện chính sách chống “vàng hóa” nền kinh tế, đảm bảo đồng Việt Nam là phương tiện thanh toán duy nhất trên lãnh thổ, giúp Ngân hàng Nhà nước kiểm soát lạm phát và ổn định trật tự tiền tệ quốc gia.

(Căn cứ pháp lý: Điều 19 Nghị định 24/2012/NĐ-CP.)

>>> Xem thêm: Dịch vụ tư vấn mua bán nhà đất dành cho Việt kiều

Kết luận

Sử dụng vàng để thanh toán khi mua bán nhà đất tiềm ẩn nhiều rủi ro và có thể bị tịch thu tài sản theo quy định mới nhất. Quý khách hàng nên ưu tiên sử dụng đồng Việt Nam và thực hiện giao dịch qua hệ thống ngân hàng để được bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về thủ tục mua bán bất động sản, hãy liên hệ Tư vấn Long Phan qua hotline 1900636389 để được hỗ trợ kịp thời.