Công ty được chào bán cổ phần trong các trường hợp nào?

Chào bán cổ phần là quy trình pháp lý công ty thực hiện để huy động vốn từ nhà đầu tư. Quá trình này có thể diễn ra dưới hình thức chào bán riêng lẻ hoặc rộng rãi, tùy thuộc vào chiến lược của doanh nghiệp. Khi chào các các loại cổ phần đòi hỏi sự thận trọng để đảm bảo lợi ích của cả công ty và nhà đầu tư. Bài viết này sẽ phân tích các trường hợp công ty được phép chào bán cổ phần theo quy định pháp luật Việt Nam.

Các trường hợp công ty được chào bán cổ phần

Công ty có thể thực hiện chào bán cổ phần trong nhiều tình huống khác nhau tùy thuộc vào nhu cầu và chiến lược phát triển. Tại khoản 2 Điều 123 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định các hình thức chào bán cổ phần của công ty cổ phần như sau:

• Trường hợp đầu tiên là chào bán cổ phần ra công chúng. Đây là hình thức phát hành cổ phiếu lần đầu để huy động vốn từ công chúng đầu tư. Công ty thực hiện chào bán cổ phần ra công chúng phải đáp ứng các điều kiện về vốn điều lệ, hoạt động kinh doanh, công bố thông tin theo quy định của pháp luật chứng khoán;
• Trường hợp thứ hai là chào bán cổ phần riêng lẻ. Hình thức này áp dụng khi công ty chào bán cổ phần cho dưới 100 nhà đầu tư, không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Chào bán riêng lẻ thường áp dụng để huy động vốn từ các đối tác chiến lược hoặc nhà đầu tư lớn. Công ty phải tuân thủ các quy định về hạn chế chuyển nhượng và công bố thông tin khi thực hiện chào bán riêng lẻ;
• Trường hợp thứ ba chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu. Đây là hình thức phát hành thêm cổ phiếu cho các cổ đông đang sở hữu cổ phần của công ty theo tỷ lệ nhất định. Cổ đông hiện hữu có quyền mua cổ phần mới theo tỷ lệ tương ứng với số cổ phần đang nắm giữ. Hình thức này giúp công ty huy động vốn từ nguồn nội bộ và duy trì cơ cấu cổ đông ổn định.

Ngoài ra, công ty cũng có thể thực hiện chào bán cổ phần theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP). Đây là hình thức phát hành cổ phiếu ưu đãi cho cán bộ, nhân viên công ty nhằm tạo động lực và gắn kết người lao động với doanh nghiệp. ESOP thường áp dụng mức giá ưu đãi và có điều kiện về thời gian nắm giữ cổ phiếu.

Thủ tục chào bán cổ phần trong công ty cổ phần

Theo quy định tại Điều 41 Nghị định 155/2020/NĐ-CP, thủ tục chào bán chứng khoán ra công chúng được thực hiện như sau:

• Tổ chức phát hành, cổ đông đăng ký chào bán gửi hồ sơ đăng ký chào bán chứng khoán ra công chúng tới Ủy ban Chứng khoán Nhà nước;
• Tổ chức phát hành, cổ đông đăng ký chào bán gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước 06 Bản cáo bạch chính thức để hoàn thành thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký chào bán chứng khoán ra công chúng trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ khi nhận được thông báo từ Ủy ban;
• Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp Giấy chứng nhận đăng ký chào bán chứng khoán ra công chúng;
• Tổ chức phát hành, cổ đông đăng ký chào bán phải công bố Bản thông báo phát hành trên các phương tiện thông tin luật định trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày Giấy chứng nhận đăng ký chào bán chứng khoán ra công chúng có hiệu lực;
• Tổ chức phát hành, cổ đông đăng ký chào bán thực hiện phân phối chứng khoán theo quy định tại Điều 26 Luật Chứng khoán;
• Tổ chức phát hành hoặc tổ chức bảo lãnh phát hành, cổ đông đăng ký chào bán phải gửi Báo cáo kết quả đợt chào bán có xác nhận của ngân hàng cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và công bố thông tin về kết quả đợt chào bán trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày kết thúc đợt chào bán;
• Sau khi có thông báo nhận được báo cáo kết quả đợt chào bán của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tổ chức phát hành, cổ đông đăng ký chào bán được yêu cầu chấm dứt phong tỏa số tiền thu được từ đợt chào bán.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 125 Luật Doanh nghiệp 2020, thủ tục chào bán cổ phần riêng lẻ được thực hiện như sau:

• Công ty quyết định phương án chào bán cổ phần riêng lẻ theo quy định. Theo đó Hội đồng quản trị quyết định thời điểm, phương thức và giá bán cổ phần. Giá bán cổ phần không được thấp hơn giá thị trường tại thời điểm bán hoặc giá trị được ghi trong sổ sách của cổ phần tại thời điểm gần nhất, trừ trường hợp bán cổ phần lần đầu cho những người không phải là cổ đông sáng lập và bán cho cổ đông hiện có của công ty;
• Cổ đông của công ty thực hiện quyền ưu tiên mua cổ phần theo quy định tại khoản 2 Điều 124 Luật Doanh nghiệp 2020, trừ trường hợp sáp nhập, hợp nhất công ty;
• Trường hợp cổ đông và người nhận chuyển quyền ưu tiên mua không mua hết thì số cổ phần còn lại được bán cho người khác theo phương án chào bán cổ phần riêng lẻ với điều kiện không thuận lợi hơn so với điều kiện chào bán cho các cổ đông, trừ trường hợp Đại hội đồng cổ đông có chấp thuận khác.

Theo quy định tại khoản 2, 3, 4 Điều 125 Luật Doanh nghiệp 2020, thủ tục chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu được thực hiện như sau:

• Công ty phải thông báo bằng văn bản (có đầy đủ thông tin theo luật định) đến cổ đông theo phương thức để bảo đảm đến được địa chỉ liên lạc của họ trong sổ đăng ký cổ đông chậm nhất là 15 ngày trước ngày kết thúc thời hạn đăng ký mua cổ phần. Kèm theo thông báo phải có mẫu phiếu đăng ký mua cổ phần do công ty phát hành;
• Trường hợp phiếu đăng ký mua cổ phần không được gửi về công ty đúng hạn theo thông báo thì cổ đông đó coi như đã không nhận quyền ưu tiên mua;
• Cổ đông có quyền chuyển quyền ưu tiên mua cổ phần của mình cho người khác;
• Trường hợp số lượng cổ phần dự kiến chào bán không được cổ đông và người nhận chuyển quyền ưu tiên mua đăng ký mua hết thì Hội đồng quản trị có quyền bán số cổ phần được quyền chào bán còn lại cho cổ đông của công ty và người khác với điều kiện không thuận lợi hơn so với những điều kiện đã chào bán cho các cổ đông, trừ trường hợp Đại hội đồng cổ đông có chấp thuận khác hoặc pháp luật về chứng khoán có quy định khác;
• Người mua cổ phần trở thành cổ đông của công ty kể từ thời điểm cổ phần đã được thanh toán đủ và những thông tin về người mua được ghi đầy đủ vào sổ đăng ký cổ đông;
• Sau khi cổ phần được thanh toán đầy đủ, công ty phát hành và giao cổ phiếu cho người mua.

Hạn chế và điều kiện khi chào bán cổ phần

Hạn chế chuyển nhượng đối với cổ phần chào bán riêng lẻ của công ty đại chúng

Cổ phần chào bán riêng lẻ của của công ty đại chúng bị áp dụng các hạn chế về chuyển nhượng. Quy định này nhằm đảm bảo tính ổn định của cơ cấu cổ đông và ngăn chặn các giao dịch đầu cơ ngắn hạn. Hạn chế chuyển nhượng áp dụng trong một khoảng thời gian nhất định sau khi hoàn tất đợt chào bán.

Theo điểm c khoản 1 Điều 31 Luật Chứng khoán 2019, cổ phần chào bán riêng lẻ của công ty đại chúng bị hạn chế chuyển nhượng trong thời hạn tối thiểu 03 năm đối với nhà đầu tư chiến lược và tối thiểu là 01 năm đối với nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp kể từ ngày hoàn thành đợt chào bán.

Điều kiện về thời gian giữa các đợt chào bán của công ty đại chúng

Pháp luật quy định điều kiện về thời gian giữa các đợt chào bán cổ phần. Quy định này nhằm đảm bảo tính ổn định của thị trường và tránh tình trạng công ty liên tục phát hành cổ phiếu gây ảnh hưởng đến giá cổ phiếu. Thời gian giữa các đợt chào bán phụ thuộc vào hình thức và đối tượng chào bán.

Đối với chào bán cổ phần riêng lẻ, công ty đại chúng phải đảm bảo khoảng cách tối thiểu 6 tháng giữa hai đợt chào bán liên tiếp theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 31 Luật Chứng khoán 2019. Quy định này không áp dụng đối với chào bán cổ phần theo chương trình lựa chọn cho người lao động hoặc chào bán cổ phần để hoán đổi, sáp nhập doanh nghiệp.

Dịch vụ tư vấn về chào bán cổ phần cho doanh nghiệp

Chào bán cổ phần là quá trình quan trọng đối với công ty cổ phần. Pháp luật quy định các trường hợp, thủ tục và hạn chế khi phát hành cổ phiếu. Nhà đầu tư cần lưu ý điều kiện về số lượng, thời gian và quyền mua lại của công ty. Đặc biệt, cổ phần chào bán riêng lẻ có giới hạn chuyển nhượng.

Để đảm bảo việc phát hành và chào bán cổ phần cần tuân theo các quy định của pháp luật, Quý khách hàng có thể tham khảo một số dịch vụ của Long Phan trong hoạt động này như:

• Đánh giá hiện trạng, phân tích tình hình thực tế của doanh nghiệp;
• Tư vấn lập phương án chào bán cổ phần theo quy định;
• Chuẩn bị hồ sơ, hỗ trợ thực hiện thủ tục yêu cầu mua lại phần vốn góp;
• Hỗ trợ quá trình thương thảo các điều khoản của việc chào bán cổ phần với các nhà đầu tư và ký kết các hợp đồng liên quan
• Tư vấn các vấn đề có liên quan sau khi hoàn tất thủ tục chào bán cổ phần

Để đảm bảo tuân thủ quy định và tối ưu hóa lợi ích, Quý khách hàng nên tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý như Long Phan trước khi tiến hành chào bán hoặc đầu tư vào cổ phần. Nếu cần tư vấn pháp lý về luật doanh nghiệp và các vấn đề khác có liên quan, liên hệ ngay với Long Phan qua số hotline: 0906.735.386 để được hỗ trợ.

Xem thêm các bài viết khác về công ty cổ phần tại:

• Cơ cấu tổ chức công ty cổ phần theo Luật Doanh nghiệp 2020
• Cổ đông sáng lập công ty cổ phần có quyền lợi gì?