Quy trình điều chỉnh khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân hiện nay

Quy trình điều chỉnh khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân hiện nay được thiết lập chặt chẽ tại Nghị định số 72/2025/NĐ-CP và Luật Điện lực 2024, tạo hành lang pháp lý minh bạch cho thị trường năng lượng. Việc nắm vững cơ chế này giúp Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các doanh nghiệp tiêu thụ điện chủ động trong kế hoạch tài chính trước biến động của thông số đầu vào.  Bài viết sau đây của Tư vấn Long Phan sẽ phân tích chi tiết quy định này.

Nguyên tắc điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân

Theo quy định tại Điều 3, Nghị định số 72/2025/NĐ-CP, việc điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc công khai, minh bạch sau:

• Hằng năm, sau khi Tập đoàn Điện lực Việt Nam công bố công khai chi phí sản xuất kinh doanh điện năm N-2, giá bán lẻ điện bình quân năm N được xem xét, điều chỉnh theo biến động khách quan thông số đầu vào của tất cả các khâu (phát điện, truyền tải điện, phân phối – bán lẻ điện, điều độ vận hành hệ thống điện và điều hành giao dịch thị trường điện lực, dịch vụ phụ trợ hệ thống điện và điều hành – quản lý ngành) và việc phân bổ các khoản chi phí khác chưa được tính vào giá điện.
• Trong năm, giá bán lẻ điện bình quân được xem xét điều chỉnh trên cơ sở cập nhật chi phí khâu phát điện, chi phí mua điện từ các nhà máy điện cung cấp dịch vụ phụ trợ theo thông số đầu vào cơ bản trong khâu phát điện và các khoản chi phí khác chưa được tính vào giá điện.
• Khi giá bán lẻ điện bình quân giảm từ 1% trở lên so với giá bán lẻ điện bình quân hiện hành thì giá điện được phép điều chỉnh giảm tương ứng.
• Khi giá bán lẻ điện bình quân tăng từ 2% trở lên so với giá bán lẻ điện bình quân hiện hành thì giá điện được phép điều chỉnh tăng.
• Giá bán lẻ điện bình quân được tính toán theo quy định tại Điều 4 Nghị định 72/2025/NĐ-CP. Trường hợp giá bán lẻ điện bình quân tính toán nằm ngoài khung giá, chỉ được xem xét điều chỉnh trong phạm vi khung giá do Thủ tướng Chính phủ quy định. Tập đoàn Điện lực Việt Nam được điều chỉnh tăng hoặc giảm giá bán lẻ điện bình quân trong phạm vi khung giá theo cơ chế quy định tại Điều 5 và Điều 6 Nghị định 72/2025/NĐ-CP.
• Trường hợp giá bán lẻ điện bình quân cần điều chỉnh cao hơn giá bán lẻ điện bình quân hiện hành từ 10% trở lên, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan kiểm tra, rà soát và báo cáo Chính phủ xem xét, cho ý kiến. Trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan báo cáo Ban Chỉ đạo điều hành giá trước khi báo cáo Chính phủ.
• Việc điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân phải thực hiện công khai, minh bạch.

Quy trình điều chỉnh khung giá bán lẻ điện bình quân mới nhất

Nghị định số 72/2025/NĐ-CP đã phân cấp thẩm quyền quyết định giá điện cụ thể giữa Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các cơ quan quản lý nhà nước. Quy trình này phụ thuộc hoàn toàn vào tỷ lệ biến động của giá bán lẻ điện bình quân tính toán so với giá hiện hành để xác định cấp có thẩm quyền phê duyệt. 

Quy trình điều chỉnh khi giá bán lẻ điện bình quân giảm

Hiện nay theo quy định tại Điểm a, Khoản 1, Điều 5, Nghị định 72/2025/NĐ-CP Cơ chế giảm giá điện được quy định chặt chẽ nhằm đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng và phản ánh đúng thực tế thị trường, cụ thể như sau:

• Điều kiện bắt buộc giảm giá: Khi giá bán lẻ điện bình quân tính toán giảm từ 1% trở lên so với giá hiện hành, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có trách nhiệm thực hiện giảm giá ở mức tương ứng.
• Thẩm quyền quyết định: EVN được chủ động điều chỉnh giảm giá mà không cần xin phép trước. Quy định này là bước tiến bộ tại Nghị định 72/2025/NĐ-CP, giúp xóa bỏ cơ chế “xin – cho” và rút ngắn thời gian điều chỉnh khi chi phí đầu vào giảm.
• Nghĩa vụ báo cáo hậu kiểm: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày thực hiện điều chỉnh giảm, EVN phải lập hồ sơ báo cáo Bộ Công Thương để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát.

Quy trình điều chỉnh khi giá bán lẻ điện bình quân tăng

Theo quy định tại Khoản 1, Điều 5, Nghị định 72/2025/NĐ-CP Đối với việc tăng giá, quy trình được kiểm soát chặt chẽ hơn và chia thành ba cấp độ dựa trên biên độ tăng giá để đảm bảo an sinh xã hội.

• Trường hợp tăng từ 2% đến dưới 5%: Thẩm quyền quyết định thuộc về Tập đoàn Điện lực Việt Nam. EVN lập hồ sơ phương án giá báo cáo Bộ Công Thương để rà soát. Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, Bộ Công Thương có ý kiến bằng văn bản. Sau khi có ý kiến, EVN được phép quyết định điều chỉnh tăng.
• Trường hợp tăng từ 5% đến dưới 10%: Thẩm quyền thuộc về Bộ Công Thương. EVN báo cáo phương án giá và chỉ được phép điều chỉnh sau khi có văn bản chấp thuận của Bộ Công Thương. Thời hạn rà soát và trả lời của Bộ Công Thương cũng là 15 ngày làm việc.
• Trường hợp tăng từ 10% trở lên: Thẩm quyền thuộc về Thủ tướng Chính phủ. Bộ Công Thương sẽ chủ trì kiểm tra, rà soát và lấy ý kiến các Bộ liên quan (Tài chính, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước). Sau đó, Bộ Công Thương tổng hợp báo cáo Ban Chỉ đạo điều hành giá và trình Chính phủ xem xét, cho ý kiến quyết định.

>>> Xem thêm: Quy trình điều chỉnh giấy chứng nhận kinh doanh dịch vụ tư vấn du học

Thời gian và tần suất điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân

Quy định về thời gian và tần suất điều chỉnh nhằm giảm độ trễ chính sách và đảm bảo cân đối tài chính cho ngành điện, cụ thể như sau:

• Tần suất điều chỉnh tối thiểu: Thời gian giữa hai lần điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân liên tiếp tối thiểu là 03 tháng (theo Điều 8, Nghị định 72/2025/NĐ-CP).
• Thời điểm rà soát trong năm: Trước ngày 25 tháng đầu tiên của quý II, quý III và quý IV, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có trách nhiệm thực hiện tính toán lại giá bán lẻ điện bình quân. (Theo quy định tại Khoản 1, Điều 6, Nghị định  72/2025/NĐ-CP)

Kiểm tra, giám sát điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân

Căn cứ theo quy định tại Điều 7, Nghị định 72/2025/NĐ-CP, Công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện chặt chẽ nhằm đảm bảo tính minh bạch trong cơ chế độc quyền tự nhiên của ngành điện, bao gồm:

• Thẩm quyền kiểm tra: Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan kiểm tra các báo cáo, phương án giá của EVN để đảm bảo số liệu đầu vào trung thực, chính xác và tuân thủ định mức kinh tế – kỹ thuật.
• Cơ chế hậu kiểm (theo Điều 7 Nghị định 72/2025/NĐ-CP): Áp dụng nghiêm ngặt đối với các quyết định điều chỉnh giá thuộc thẩm quyền của EVN. Nếu phát hiện sai sót trong tính toán, Bộ Công Thương có quyền yêu cầu dừng điều chỉnh hoặc điều chỉnh lại giá bán lẻ điện bình quân ngay lập tức.
• Thời hạn xử lý: Tập đoàn Điện lực Việt Nam bắt buộc phải thực hiện yêu cầu điều chỉnh của cơ quan quản lý trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản chỉ đạo.

>>> Xem thêm: Cấp Giấy Phép Lập Cơ Sở Bán Lẻ Ngoài Cơ Sở Bán Lẻ Thứ Nhất Phải Thực Hiện Thủ Tục ENT

Dịch vụ tư vấn về quy trình điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân Tư vấn Long Phan

Tư vấn Long Phan cung cấp giải pháp pháp lý toàn diện và chuyên sâu cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực năng lượng, nhà đầu tư dự án điện và các hộ tiêu thụ điện lớn. Đội ngũ luật sư và chuyên gia của chúng tôi am hiểu tường tận các quy định mới nhất tại Luật Điện lực 2024 và Nghị định 72/2025/NĐ-CP. Chúng tôi cam kết hỗ trợ Quý khách hàng tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và đảm bảo tuân thủ chặt chẽ các quy chuẩn pháp lý trong bối cảnh thị trường điện đang tái cơ cấu mạnh mẽ.

Các dịch vụ trọng tâm của Tư vấn Long Phan bao gồm:

• Tư vấn quy trình, thủ tục đầu tư dự án năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối).
• Soạn thảo, rà soát và đàm phán Hợp đồng mua bán điện (PPA) với EVN và các đơn vị mua buôn điện.
• Tư vấn khiếu nại và giải quyết tranh chấp liên quan đến giá điện, đo đếm điện năng và thực hiện hợp đồng.
• Tư vấn tuân thủ các quy định về an toàn điện, giấy phép hoạt động điện lực và tham gia thị trường điện cạnh tranh bán buôn/bán lẻ.
• Đại diện Quý khách hàng trong các buổi làm việc với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Với kinh nghiệm thực tiễn dày dặn và tư duy pháp lý sắc bén, Tư vấn Long Phan đồng hành cùng Quý khách hàng giải quyết các bài toán pháp lý phức tạp nhất trong ngành điện. Chúng tôi không chỉ cung cấp kiến thức luật mà còn đưa ra các giải pháp quản trị rủi ro chiến lược, giúp doanh nghiệp vững vàng phát triển bền vững.

>>> Xem thêm: Thủ Tục Cấp Giấy Phép Hoạt Động Bán Lẻ Điện Thuộc Thẩm Quyền Cấp Của Bộ Công Thương

Một số câu hỏi thường gặp về quy trình điều chỉnh khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân

Dưới đây là các câu hỏi liên quan đến quy trình điều chỉnh khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân:

Thời điểm nào trong năm EVN phải tính toán giá bán lẻ điện bình quân hằng năm? 

Theo Khoản 1 Điều 5 Nghị định 72/2025/NĐ-CP, trước ngày 25 tháng 01 của năm N, Tập đoàn Điện lực Việt Nam phải thực hiện tính toán giá bán lẻ điện bình quân dựa trên cơ sở kế hoạch cung cấp điện, chi phí năm N-2 và ước kết quả năm N-1. 

Thông số đầu vào cơ bản trong khâu phát điện bao gồm những yếu tố nào? 

Theo Khoản 7 Điều 2 Nghị định 72/2025/NĐ-CP, thông số đầu vào cơ bản bao gồm giá nhiên liệu, tỷ giá ngoại tệ, cơ cấu sản lượng điện phát và chi phí mua điện trên thị trường điện. Đây là các yếu tố tác động trực tiếp đến chi phí phát điện mà đơn vị điện lực không thể kiểm soát.

Nếu giá bán lẻ điện bình quân tính toán tăng dưới 2% thì có được điều chỉnh giá không? 

Theo Khoản 4 Điều 3 Nghị định 72/2025/NĐ-CP, giá điện chỉ được phép điều chỉnh tăng khi giá bán lẻ điện bình quân tính toán tăng từ 2% trở lên so với giá hiện hành. Do đó, nếu mức tăng dưới 2%, giá điện sẽ không được điều chỉnh tăng.

Hồ sơ phương án giá bán lẻ điện bình quân hằng năm bao gồm những tài liệu gì? 

Theo Khoản 2 Điều 5 Nghị định 72/2025/NĐ-CP, hồ sơ bao gồm Công văn báo cáo phương án giá; các bảng tính toán chi phí từng khâu; tài liệu làm căn cứ tính toán; thuyết minh định mức chi phí; thuyết minh các khoản chi phí chưa được tính vào giá điện; và báo cáo đánh giá ảnh hưởng đến khách hàng sử dụng điện. 

Giá bán lẻ điện bình quân được hiểu như thế nào?

Giá bán lẻ điện bình quân là mức giá bán lẻ điện được xác định theo nguyên tắc tính tổng chi phí sản xuất, kinh doanh điện và mức lợi nhuận bình quân cho 01 kWh thương phẩm trong từng thời kỳ.

Căn cứ pháp lý: Khoản 3, Điều 2, Nghị định 72/2025/NĐ-CP.

Kết luận

Việc tuân thủ đúng quy trình điều chỉnh khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân hiện nay là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo sự ổn định của thị trường điện lực quốc gia. Những quy định mới đã tạo lập cơ chế minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Nếu Quý khách hàng cần tư vấn chuyên sâu về luật điện lực hoặc hỗ trợ pháp lý dự án năng lượng, xin vui lòng liên hệ Tư vấn Long Phan qua Hotline 1900636389 để được hỗ trợ kịp thời.