Quy định về giao dịch mua bán nợ hiện hành

Quy định về giao dịch mua bán nợ là hệ thống các quy định pháp luật đảm bảo sự an toàn và minh bạch của thị trường tài chính. Có thể hiểu, giao dịch mua bán nợ là quá trình chuyển giao khoản nợ cho chủ thể khác nhằm mục đích thu hồi khoản tiền đó. Giao dịch thu hồi nợ diễn ra trong môi trường tài chính nên chứa đựng nhiều rủi ro. Các chủ thể trong giao dịch cần nắm vững và tuân thủ quy định về giao dịch này. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan và chi tiết các quy định hiện hành liên quan đến giao dịch mua bán nợ.

Thế nào là giao dịch mua bán nợ?

Mua bán nợ là gì?

Giao dịch mua bán nợ là một thỏa thuận được thực hiện bằng văn bản, trong đó bên bán nợ chuyển giao quyền đòi nợ đối với một khoản nợ cụ thể cho bên mua nợ. Khi giao dịch này diễn ra, bên bán nợ nhận được một khoản thanh toán từ bên mua nợ, và đồng thời bên mua nợ trở thành chủ sở hữu mới của khoản nợ đó và có quyền đòi lại số tiền nợ từ người nợ. 

Căn cứ nội dung quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 09/2015/TT-NHNN.

Mua bán nợ là quá trình mà một bên (thường là một tổ chức tài chính) mua các khoản nợ từ một bên khác (thường là một cá nhân hoặc doanh nghiệp) với mục đích thu hồi số tiền nợ đó. Điều này xảy ra khi bên nợ không trả nợ cho bên cho vay theo đúng thời hạn.

Giao dịch mua, bán nợ là hoạt động hợp pháp đã được pháp luật ghi nhận tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 09/2015/TT-NHNN. Cụ thể:

Giao dịch mua bán nợ là một thỏa thuận được thực hiện bằng văn bản, trong đó bên bán nợ chuyển giao quyền đòi nợ đối với một khoản nợ cụ thể cho bên mua nợ. Khi giao dịch này diễn ra, bên bán nợ nhận được một khoản thanh toán từ bên mua nợ, và đồng thời bên mua nợ trở thành chủ sở hữu mới của khoản nợ đó và có quyền đòi lại số tiền nợ từ người nợ.

Như vậy, pháp luật hiện hành cho phép các doanh nghiệp đủ điều kiện hoạt động mua, bán nợ. Tuy nhiên, giao dịch mua bán nợ phải đảm bảo một số quy định nhất định.

Quy định về giao dịch mua bán nợ

Chủ thể mua bán nợ

Chủ thể mua bán nợ bao gồm các chủ thể sau:

• Bên bán nợ: Các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
• Bên mua nợ: Các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được chấp thuận hoạt động mua nợ bởi Ngân hàng Nhà nước, cũng như các tổ chức và cá nhân khác, kể cả người cư trú và người không cư trú.
• Bên nợ: Tổ chức hoặc cá nhân có trách nhiệm thanh toán khoản nợ đã được mua theo quy định trong hợp đồng cấp tín dụng.

Căn cứ nội dung quy định tại khoản 2 Điều 1 Thông tư 18/2022/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 09/2015/TT-NHNN; khoản 3, 5 Điều 3 Thông tư 09/2019/TT-NHNN.

Đối tượng của giao dịch mua bán nợ

Đối tượng của giao dịch mua bán nợ là “khoản nợ được mua, bán”.

Đây là những khoản nợ phát sinh từ các hoạt động cho vay và các khoản trả thay trong các giao dịch bảo lãnh, theo các hợp đồng cấp tín dụng đã ký kết. Các khoản này được ghi nhận trong bảng cân đối kế toán của bên bán nợ, đảm bảo đủ điều kiện cần thiết sau:

• Bên bán nợ cung cấp hồ sơ, chứng từ và các tài liệu liên quan phải phản ánh đầy đủ, chính xác về trạng thái của khoản nợ theo quy định của pháp luật.
• Không được có thỏa thuận bằng văn bản cấm mua, bán khoản nợ.
• Khoản nợ không được sử dụng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự tại thời điểm mua, bán nợ, trừ khi bên nhận bảo đảm đồng ý bằng văn bản.

Căn cứ nội dung quy định tại khoản 2 Điều 3, Điều 4 Thông tư 09/2015/TT-NHNN.

Thủ tục mua bán nợ

Hồ sơ

Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cần phải chuẩn bị hồ sơ đề nghị chấp thuận hoạt động mua nợ, gồm:

• Đơn đề nghị chấp thuận hoạt động mua nợ theo mẫu tại Phụ lục số 01 Thông tư 09/2015/TT-NHNN 
• Nghị quyết của Hội đồng quản trị (Hội đồng thành viên) của tổ chức tín dụng thông qua việc đề nghị chấp thuận hoạt động mua nợ;
• Văn bản và bản dịch của ngân hàng mẹ do người đại diện hợp pháp ký đồng ý đề nghị chấp thuận hoạt động mua nợ đối với chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Căn cứ nội dung quy định tại khoản 2 Điều 6 Thông tư 09/2015/TT-NHNN.

Chuẩn bị hồ sơ mua bán nợ

Trình tự tiến hành

Bước 1 : Chuẩn bị hồ sơ

Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài lập 1 bộ hồ sơ đề nghị chấp thuận hoạt động mua nợ gửi trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính đến trụ sở chính Ngân hàng Nhà nước (Bộ phận Một cửa).

Bước 2.  Định giá khoản nợ

Tổ chức tín dụng và các chi nhánh ngân hàng nước ngoài có thể lựa chọn các phương thức định giá khoản nợ sau:

• Tự xác định giá khoản nợ dựa trên các cơ sở sau: Giá trị ghi sổ của khoản nợ và khoản lãi mà bên nợ phải trả vào thời điểm định giá. Đồng thời, cân nhắc các yếu tố như phân loại nhóm khoản nợ, có tài sản bảo đảm không, tình hình tài chính của khách hàng vay và các yếu tố khác ảnh hưởng đến giá trị của khoản nợ tại thời điểm định giá.

• Thuê doanh nghiệp thẩm định giá để thực hiện việc định giá khoản nợ được mua, bán.

Bước 3. Tiến hành đàm phán hoặc đấu giá khoản nợ

Các bên liên quan sẽ thảo luận và đàm phán về các điều khoản cụ thể của giao dịch mua bán nợ hoặc có thể tổ chức một quy trình đấu giá. Điều này có thể bao gồm việc xác định giá trị của khoản nợ, thời hạn thanh toán, điều kiện bảo đảm và các điều khoản khác liên quan đến giao dịch. Mục tiêu của bước này là đạt được một thỏa thuận hoặc giá trị tốt nhất cho cả hai bên trong giao dịch mua bán nợ

Bước 4. Giao kết hợp đồng mua bán nợ

Sau khi thống nhất về giá mua, bán nợ, các bên tiến hành giao kết hợp đồng mua bán nợ với nội dung theo quy định tại Điều 13 Thông tư 09/2015/TT-NHNN.

Căn cứ nội dung quy định tại Điều 6 Thông tư 09/2015/TT-NHNN; khoản 4,8 Điều 1 Thông tư 18/2022/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 09/2015/TT-NHNN.

Dịch vụ tư vấn mua bán nợ

Với đội ngũ chuyên gia có nhiều kinh nghiệm, Long Phan có thể mang đến dịch vụ tư vấn mua bán nợ để tối ưu hóa các khoản nợ cho các tổ chức và cá nhân, bao gồm:

• Cung cấp thông tin về quy định pháp lý, Quy định về giao dịch mua bán nợ liên quan, giúp đảm bảo tính pháp lý và tuân thủ các quy định của luật pháp.
• Phân tích và đánh giá rủi ro của các khoản nợ để đưa ra các chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả.
• Phát triển các chiến lược mua bán nợ để tối ưu hóa lợi ích và giảm thiểu rủi ro cho khách hàng.
• Đại diện cho khách hàng trong các cuộc đàm phán với các bên liên quan, bao gồm cả người nợ và người mua nợ, để đạt được các điều khoản và điều kiện tốt nhất.
• Hỗ trợ trong việc giải quyết các tranh chấp phát sinh trong quá trình mua bán nợ, bao gồm cả việc đàm phán và đại diện trước tòa án khi cần thiết.
• Hỗ trợ giải quyết các vấn đề phát sinh khác (nếu có).

Hỗ trợ tư vấn mua bán nợ

Như vậy, quy định về giao dịch mua bán nợ hiện hành đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong hoạt động thị trường tài chính. Tuy nhiên, sự phát triển không ngừng của thị trường tài chính đòi hỏi các quy định này phải luôn được cập nhật và điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu thực tế của các bên liên quan. 

Chúng tôi hy vọng rằng thông tin trên đây đã giúp giải đáp phần nào thắc mắc của quý khách hàng. Nếu quý khách cần tư vấn, vui lòng liên hệ đến Long Phan qua Hotline 0906.735.386 để được hỗ trợ nhanh chóng và tận tình. Xin chân thành cảm ơn!