Bồi thường Thiệt hại do Vi phạm Bản quyền: Cách Tính

Bồi thường Thiệt hại do Vi phạm Bản quyền giúp tác giả, chủ sở hữu hợp pháp bảo vệ quyền lợi và nhận đền bù xứng đáng khi tác phẩm bị sử dụng trái phép. Việc hiểu rõ cách tính thiệt hại giúp xác định mức bồi thường phù hợp, đảm bảo tính công bằng và răn đe hành vi vi phạm. Áp dụng đúng phương pháp tính toán còn giúp tăng khả năng thành công khi yêu cầu bồi thường trước tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền.  

Nguyên tắc xác định thiệt hại do xâm phạm bản quyền sở hữu trí tuệ

Theo Điều 204 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, thiệt hại do hành vi xâm phạm bản quyền được bồi thường bao gồm thiệt hại về vật chất và thiệt hại về tinh thần, cụ thể: 

• Thiệt hại về vật chất bao gồm các tổn thất về tài sản, mức giảm sút về thu nhập, lợi nhuận, tổn thất về cơ hội kinh doanh, chi phí hợp lý để ngăn chặn, khắc phục thiệt hại;
• Thiệt hại về tinh thần bao gồm các tổn thất về danh dự, nhân phẩm, uy tín, danh tiếng và những tổn thất khác về tinh thần gây ra cho tác giả của tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học; người biểu diễn.

Mức độ thiệt hại được xác định trên cơ sở các tổn thất thực tế mà chủ thể quyền sở hữu trí tuệ phải chịu do hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gây ra.

Cách xác định mức độ thiệt hại

Khoản 1.3 Mục I Phần B Thông tư liên tịch số 02/2008/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BVHTT&DL-BKH&CN-BTP ngày 03/4/2008 quy định rõ tổn thất chỉ được coi là có tổn thất thực tế nếu có đầy đủ ba căn cứ sau đây:

• Lợi ích vật chất hoặc tinh thần là có thực và thuộc về người bị thiệt hại: Lợi ích vật chất hoặc tinh thần là kết quả (sản phẩm) của quyền sở hữu trí tuệ và người bị thiệt hại là người có quyền hưởng lợi ích vật chất hoặc tinh thần đó.
• Người bị thiệt hại có khả năng đạt được lợi ích vật chất hoặc tinh thần: Người bị thiệt hại có thể đạt được (thu được) lợi ích vật chất hoặc tinh thần đó trong Điều kiện nhất định, nếu không có hành vi xâm phạm xảy ra.
• Có sự giảm sút hoặc mất lợi ích của người bị thiệt hại sau khi hành vi xâm phạm xảy ra so với khả năng đạt được lợi ích đó khi không có hành vi xâm phạm và hành vi là nguyên nhân trực tiếp gây ra sự giảm sút, mất lợi ích đó; 

Các xác định mức độ thiệt hại về vật chất và tinh thần: 

1. Thiệt hại vật chất

Gồm các loại tổn thất sau:

• Tổn thất về tài sản: Người bị thiệt hại phải xác định giá trị đối tượng sở hữu trí tuệ tại thời điểm bị xâm phạm, ví dụ như giá trị nhãn hiệu hoặc sáng chế bị xâm phạm.
• Giảm sút thu nhập, lợi nhuận: Xác định thông qua thu nhập, lợi nhuận trước và sau khi bị xâm phạm, bao gồm: Thu nhập từ khai thác trực tiếp đối tượng sở hữu trí tuệ (ví dụ: lợi nhuận từ sản xuất sản phẩm sáng chế); Thu nhập từ cho thuê đối tượng sở hữu trí tuệ (ví dụ: cho thuê chương trình máy tính, tác phẩm điện ảnh); Thu nhập từ chuyển giao quyền sử dụng (ví dụ: phí chuyển nhượng sáng chế)…
• Nếu thu nhập thực tế không giảm nhưng đáng lẽ phải tăng nếu không có hành vi xâm phạm, thì phần chênh lệch cũng được tính là thiệt hại.
• Tổn thất cơ hội kinh doanh: Gồm mất khả năng khai thác đối tượng sở hữu trí tuệ, mất cơ hội cho thuê, chuyển nhượng quyền hoặc các cơ hội kinh doanh khác như đàm phán, hợp tác đầu tư, xúc tiến thương mại.
• Chi phí hợp lý để ngăn chặn, khắc phục thiệt hại: Bao gồm chi phí pháp lý, chi phí xử lý vi phạm.

2. Thiệt hại về tinh thần

Xảy ra khi quyền nhân thân của tác giả hoặc người sở hữu sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí bị xâm phạm, gây tổn hại đến danh dự, uy tín, lòng tin hoặc làm mất sự tín nhiệm của họ.

Căn cứ xác định mức bồi thường thiệt hại do vi phạm bản quyền

Căn cứ Điều 205 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi bởi Khoản 11 Điều 2 Luật Kinh doanh bảo hiểm, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2019, các căn cứ xác định mức bồi thường thiệt hại do vi phạm bản quyền được quy định như sau: 

Trong trường hợp nguyên đơn chứng minh được hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã gây thiệt hại về vật chất cho mình thì có quyền yêu cầu Tòa án quyết định mức bồi thường theo một trong các căn cứ sau đây:

• Tổng thiệt hại vật chất tính bằng tiền cộng với khoản lợi nhuận mà bị đơn đã thu được do thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nếu khoản lợi nhuận bị giảm sút của nguyên đơn chưa được tính vào tổng thiệt hại vật chất; 
• Giá chuyển giao quyền sử dụng đối tượng sở hữu trí tuệ với giả định bị đơn được nguyên đơn chuyển giao quyền sử dụng đối tượng đó theo hợp đồng sử dụng đối tượng sở hữu trí tuệ trong phạm vi tương ứng với hành vi xâm phạm đã thực hiện;
• Thiệt hại vật chất theo các cách tính khác do chủ thể quyền sở hữu trí tuệ đưa ra phù hợp với quy định của pháp luật;
• Trong trường hợp không thể xác định được mức bồi thường thiệt hại về vật chất theo các căn cứ trên thì mức bồi thường thiệt hại về vật chất do Tòa án ấn định, tùy thuộc vào mức độ thiệt hại, nhưng không quá năm trăm triệu đồng.

Trong trường hợp nguyên đơn chứng minh được hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã gây thiệt hại về tinh thần cho mình thì có quyền yêu cầu Tòa án quyết định mức bồi thường trong giới hạn từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, tuỳ thuộc vào mức độ thiệt hại.

Ngoài khoản bồi thường thiệt hại vật chất và tinh thần nêu trên, chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có quyền yêu cầu Tòa án buộc tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ phải thanh toán chi phí hợp lý để thuê luật sư.

Quý vị có thể tham khảo thêm căn cứ xác định mức bồi thường thiệt hại do xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại Khoản 2 Mục B Thông tư liên tịch số 02/2008/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BVHTT&DL-BKH&CN-BTP ngày 03/4/2008. 

Tư vấn bồi thường thiệt hại do vi phạm bản quyền tại Tư vấn Long Phan

Bản quyền là một quyền quan trọng nhằm bảo vệ các tác phẩm sáng tạo như văn học, nghệ thuật, khoa học, phần mềm máy tính, chương trình truyền hình, phim ảnh, v.v. Khi quyền tác giả bị xâm phạm, chủ sở hữu có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại. Tại Tư vấn Long Phan, chúng tôi cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên sâu giúp khách hàng bảo vệ quyền lợi và yêu cầu bồi thường hợp lý.

Dịch vụ của chúng tôi bao gồm:

• Xác định mức thiệt hại dựa trên các căn cứ pháp lý.
• Soạn thảo hồ sơ yêu cầu bồi thường gửi cơ quan có thẩm quyền.
• Đại diện khách hàng đàm phán, thương lượng bồi thường với bên vi phạm.
• Hướng dẫn khách hàng khởi kiện ra tòa án nếu cần thiết để bảo vệ quyền lợi.

Các câu hỏi thường gặp về bồi thường thiệt hại do vi phạm bản quyền

Các câu hỏi sau sẽ giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về các quy định bồi thường thiệt hại do vi phạm bản quyền:

Trong trường hợp có nhiều đồng chủ sở hữu quyền tác giả, việc phân chia tiền bồi thường được thực hiện như thế nào?

Việc phân chia tiền bồi thường được thực hiện theo thỏa thuận của các đồng chủ sở hữu, hoặc theo tỷ lệ phần đóng góp của mỗi người.

Việc công bố công khai thông tin về hành vi vi phạm bản quyền có được xem là một hình thức bồi thường thiệt hại tinh thần không?

Có, việc công bố công khai thông tin về hành vi vi phạm có thể giúp khôi phục danh dự, uy tín của chủ sở hữu quyền, và do đó có thể được xem là một hình thức bồi thường thiệt hại tinh thần.

Những yếu tố nào ảnh hưởng đến mức độ bồi thường thiệt hại tinh thần?

Những yếu tố ảnh hưởng bao gồm: mức độ tổn thất danh dự, uy tín, danh tiếng, phạm vi ảnh hưởng của hành vi vi phạm, và thái độ của bên vi phạm.

Có những phương pháp nào để xác định giá trị thiệt hại khi mà tác phẩm bị vi phạm bản quyền chưa được đưa vào kinh doanh?

Trong những trường hợp này, việc định giá phải dựa trên những tác phẩm tương tự đã có trên thị trường, hoặc các kết quả thẩm định giá của các tổ chức chuyên môn.

Bên vi phạm có những trường hợp nào được giảm mức bồi thường không?

Khi bên vi phạm đã chủ động hạn chế, khắc phục hậu quả của hành vi vi phạm, hoặc khi họ có những tình tiết giảm nhẹ khác.

Những tác phẩm nào thì thiệt hại về tinh thần được xem là thiệt hại nghiêm trọng?

Thông thường những tác phẩm liên quan đến những giá trị văn hoá, lịch sử, những tác phẩm mang tính nhân văn cao cả.

Trong trường hợp bên vi phạm tuyên bố phá sản thì chủ sở hữu bản quyền có được ưu tiên nhận bồi thường không?

Trong trường hợp này, việc chi trả bồi thường phải tuân theo quy định của pháp luật về phá sản.

Có trường hợp nào bên vi phạm được miễn trừ trách nhiệm bồi thường không?

Những trường hợp bất khả kháng, hay những nguyên nhân khách quan khác không do lỗi của bên vi phạm

Kết luận

Bồi thường Thiệt hại do Vi phạm Bản quyền giúp chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ bảo vệ lợi ích hợp pháp, phục hồi tổn thất tài chính và duy trì giá trị thương mại của tác phẩm. Việc tính toán đúng thiệt hại không chỉ đảm bảo công bằng mà còn ngăn chặn hành vi xâm phạm tiếp diễn. Tư vấn Long Phan cung cấp giải pháp pháp lý chuyên sâu, hỗ trợ xác định mức bồi thường hợp lý. Liên hệ 0906.735.386 để được tư vấn chi tiết!