Thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân

Đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân là bước khởi đầu quan trọng giúp cá nhân chính thức hóa hoạt động kinh doanh dưới sự bảo hộ của pháp luật. Thủ tục thực hiện đúng quy định không chỉ đảm bảo quyền và nghĩa vụ của chủ doanh nghiệp mà còn tạo điều kiện thuận lợi để tiếp cận thị trường, mở rộng kinh doanh và tham gia các hoạt động thương mại hợp pháp, minh bạch, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Đặc điểm chung của doanh nghiệp tư nhân

Theo Điều 188 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp tư nhân mang những đặc điểm pháp lý đặc trưng, phân biệt với các loại hình doanh nghiệp khác. Doanh nghiệp tư nhân chỉ được thành lập và sở hữu bởi một cá nhân duy nhất.

Doanh nghiệp tư nhân không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào. Điều này giới hạn khả năng huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán. Chủ doanh nghiệp tư nhân phải tự chịu trách nhiệm về mọi hoạt động kinh doanh bằng toàn bộ tài sản của mình – chịu trách nhiệm vô hạn và không giới hạn trong phần vốn đã đăng ký. Cũng chính vì đặc điểm này mà doanh nghiệp tư nhân không có tư cách pháp nhân. 

Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân. Chủ doanh nghiệp tư nhân không được đồng thời là chủ hộ kinh doanh hoặc thành viên hợp danh của công ty hợp danh khác. Doanh nghiệp tư nhân không được góp vốn thành lập hoặc mua cổ phần, phần vốn góp trong công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần.

Doanh nghiệp tư nhân hoạt động dưới sự quản lý toàn diện của chủ doanh nghiệp. Chủ doanh nghiệp tư nhân có quyền quyết định mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, sử dụng lợi nhuận sau khi đã hoàn thành nghĩa vụ thuế và các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật. Chủ doanh nghiệp tư nhân có thể trực tiếp quản lý hoặc thuê người khác làm Giám đốc/Tổng giám đốc.

Về mặt pháp lý, chủ doanh nghiệp tư nhân là đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, đại diện cho doanh nghiệp trong quan hệ pháp lý với các bên liên quan. Chủ doanh nghiệp có quyền cho thuê hoặc bán doanh nghiệp tư nhân, nhưng phải tuân thủ các quy định của pháp luật về thông báo, đăng ký thay đổi.

Điều kiện đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân

Điều kiện đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân được quy định chặt chẽ tại Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020. Theo đó, cá nhân thành lập doanh nghiệp tư nhân phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về quyền thành lập doanh nghiệp cụ thể: 

• Cá nhân đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
• Không thuộc đối tượng bị cấm thành lập và quản lý doanh nghiệp. 
• Không thuộc đối tượng cấm thành lập doanh nghiệp theo quy định tại khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020.

Các đối tượng không được thành lập doanh nghiệp tư nhân bao gồm: cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật; sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng trong các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam; sĩ quan, hạ sĩ quan, công nhân công an trong các cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân Việt Nam; người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính…

Chủ doanh nghiệp tư nhân phải chứng minh được khả năng góp vốn để thành lập doanh nghiệp. Điều 189 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định chủ doanh nghiệp tư nhân phải đăng ký chính xác tổng số vốn đầu tư, trong đó nêu rõ số vốn bằng Đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng và các tài sản khác; đối với vốn bằng tài sản khác còn phải ghi rõ loại tài sản, số lượng và giá trị còn lại của mỗi loại tài sản.

Chủ doanh nghiệp tư nhân phải có địa chỉ thường trú tại Việt Nam. Đối với chủ doanh nghiệp là người nước ngoài thì phải có giấy tờ hợp lệ về cư trú tại Việt Nam. Ngoài ra, ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân phải phù hợp với quy định của pháp luật, không thuộc ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh.

Thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân

Thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân bao gồm các bước từ việc nộp hồ sơ, xử lý hồ sơ, đến việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Các bước này cần được thực hiện đúng quy định để đảm bảo tính pháp lý của doanh nghiệp. Cụ thể như sau: 

Chuẩn bị hồ sơ

Theo Điều 19 Luật Doanh nghiệp 2020, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp tư nhân bao gồm: 

• Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp (theo mẫu Phụ lục I-1 ban hành kèm theo Thông tư số 01/2021/TT-BKHĐT);
• Bản sao giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với chủ doanh nghiệp tư nhân.

Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp theo Điều 23 Luật Doanh nghiệp 2020 phải bao gồm các nội dung chủ yếu sau: 

• Tên doanh nghiệp; 
• Địa chỉ trụ sở chính của doanh nghiệp, số điện thoại, số fax, thư điện tử (nếu có);
• Ngành, nghề kinh doanh; 
• Vốn đầu tư của chủ doanh nghiệp tư nhân; 
• Thông tin đăng ký thuế; số lượng lao động dự kiến; 
• Họ, tên, chữ ký, địa chỉ liên lạc, quốc tịch, thông tin giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với chủ doanh nghiệp tư nhân.

Giấy tờ pháp lý của cá nhân có thể là: 

• Đối với công dân Việt Nam: Thẻ căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân hoặc Hộ chiếu Việt Nam còn hiệu lực; 
• Đối với người nước ngoài: Hộ chiếu nước ngoài hoặc giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu nước ngoài còn hiệu lực.

Ngoài các giấy tờ trên, trong trường hợp ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp, phải có thêm văn bản ủy quyền cho cá nhân thực hiện thủ tục và bản sao giấy tờ pháp lý của cá nhân được ủy quyền. 

Trường hợp ủy quyền cho tổ chức thực hiện thủ tục, cần có bản sao hợp đồng cung cấp dịch vụ với tổ chức làm dịch vụ và giấy giới thiệu của tổ chức đó cho cá nhân trực tiếp thực hiện.

Doanh nghiệp tư nhân cần lưu ý thêm các điều kiện về địa chỉ trụ sở công ty khi đăng ký thành lập. 

>>> Tham khảo: Hướng dẫn cách đặt tên doanh nghiệp đúng luật.

Quy trình đăng ký

Quy trình đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân được thực hiện theo quy định tại Điều 32, Điều 33, Điều 34 Nghị định 01/2021/NĐ-CP. Cụ thể: 

Bước 1: Nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp:

Người nộp hồ sơ có thể lựa chọn một trong các phương thức sau: 

• Nộp trực tiếp tại Phòng Đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính; 
• Nộp qua dịch vụ bưu chính; 
• Nộp qua mạng thông tin điện tử tại Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp (https://dangkykinhdoanh.gov.vn).

Bước 2: Tiếp nhận và xử lý hồ sơ: 

Theo Điều 32 Nghị định 01/2021/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được tiếp nhận khi có đủ giấy tờ theo quy định, tên doanh nghiệp đã được điền vào Giấy đề nghị, có địa chỉ liên lạc của người nộp hồ sơ và đã nộp đủ phí, lệ phí đăng ký doanh nghiệp.

Sau khi xác nhận hồ sơ đã đầy đủ, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ cấp giấy biên nhận và hẹn trả kết quả cho người nộp hồ sơ. Người nộp hồ sơ cần giữ giấy này để nộp lại khi nhận kết quả. 

Bước 3: Xem xét tính hợp lệ của hồ sơ: 

Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ xem xét tính hợp lệ và quyết định cấp hoặc từ chối cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. 

Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ thông báo bằng văn bản nội dung cần sửa đổi, bổ sung.

Bước 4: Cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp:

Doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp khi có đủ điều kiện theo quy định. Các thông tin trên Giấy chứng nhận có giá trị pháp lý kể từ ngày cấp và doanh nghiệp có quyền hoạt động kinh doanh kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận, trừ trường hợp kinh doanh ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Bước 5: Công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp: 

Theo Điều 35 Nghị định 01/2021/NĐ-CP, sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, các thông tin về doanh nghiệp sẽ được công bố trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. 

Việc đề nghị công bố và nộp phí công bố được thực hiện tại thời điểm nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp.

Những công việc cần làm sau khi đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân

Sau khi hoàn thành thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân, chủ doanh nghiệp cần thực hiện một số công việc quan trọng để đảm bảo hoạt động kinh doanh tuân thủ đúng quy định pháp luật. 

Đầu tiên, doanh nghiệp cần thực hiện kê khai thuế với cơ quan thuế. Mặc dù khi đăng ký thành lập doanh nghiệp, thông tin về doanh nghiệp đã được chuyển cho cơ quan thuế để cấp mã số thuế, nhưng doanh nghiệp vẫn cần liên hệ với cơ quan thuế địa phương để hoàn tất các thủ tục thuế. Doanh nghiệp phải kê khai thuế ban đầu, đăng ký phương pháp tính thuế và nộp thuế theo quy định.

Thứ hai, doanh nghiệp cần mở tài khoản ngân hàng để phục vụ hoạt động kinh doanh. Chủ doanh nghiệp tư nhân cần mang Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, con dấu và các giấy tờ cá nhân đến ngân hàng để thực hiện thủ tục mở tài khoản. Tài khoản này sẽ được sử dụng cho các giao dịch tài chính của doanh nghiệp.

Thứ ba, doanh nghiệp phải đăng ký sử dụng hóa đơn. Có hai hình thức hóa đơn chính: hóa đơn điện tử và hóa đơn đặt in. Hiện nay, theo quy định mới, doanh nghiệp được khuyến khích sử dụng hóa đơn điện tử. Doanh nghiệp cần đăng ký với cơ quan thuế để được cấp mã số hóa đơn và thực hiện các thủ tục liên quan.

Thứ tư, nếu doanh nghiệp có sử dụng lao động, cần thực hiện các thủ tục về lao động như: đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động; xây dựng và đăng ký nội quy lao động; thực hiện các quy định về an toàn lao động và vệ sinh lao động…

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần thực hiện đăng ký kinh doanh ngành nghề có điều kiện (nếu có). Theo đó, với những ngành nghề kinh doanh có điều kiện, sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp phải liên hệ với cơ quan chuyên ngành để được cấp giấy phép kinh doanh ngành nghề có điều kiện trước khi tiến hành hoạt động kinh doanh.

Trên đây là một vài công việc cơ bản mà doanh nghiệp cần làm sau khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký thành lập doanh nghiệp. Bên cạnh đó, tuỳ vào nhu cầu kinh doanh và loại hình đăng ký, doanh nghiệp cần thực hiện thêm một số công việc khác để đảm bảo hoạt động kinh doanh được diễn ra thuận lợi. 

Câu hỏi thường gặp về đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân 

Dưới đây là một số thắc mắc chúng tôi thường nhận được, xin mời tham khảo:

Người nước ngoài có được thành lập doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam không?

Có thể, nhưng phải có giấy tờ cư trú hợp pháp tại Việt Nam và thường gặp hạn chế so với loại hình công ty TNHH.

Tên doanh nghiệp có thể trùng với doanh nghiệp khác không?

Không. Tên doanh nghiệp phải khác biệt và không gây nhầm lẫn với tên đã đăng ký.

Những lý do phổ biến khiến hồ sơ bị từ chối là gì?

Thiếu giấy tờ, thông tin sai, tên không hợp lệ hoặc không nộp đúng phí là các lý do phổ biến khiến hồ sơ bị trả lại.

Doanh nghiệp tư nhân có thể đăng ký nhiều ngành nghề không?

Có, nhưng các ngành nghề phải được liệt kê đầy đủ và không vi phạm quy định pháp luật.

Doanh nghiệp tư nhân có cần khắc con dấu không?

Có. Dù không bắt buộc thông báo mẫu dấu, doanh nghiệp vẫn cần có con dấu để sử dụng cho giao dịch chính thức.

Sau khi đăng ký, có thể thay đổi địa chỉ, vốn, ngành nghề không?

Có thể. Nhưng mọi thay đổi phải đăng ký với Sở Kế hoạch và Đầu tư và công bố theo quy định.

Có thể cho thuê hoặc bán doanh nghiệp tư nhân không?

Có. Chủ doanh nghiệp có quyền cho thuê hoặc chuyển nhượng, nhưng phải đăng ký thay đổi theo quy định pháp luật.

Nếu không hoạt động nữa, doanh nghiệp tư nhân phải làm gì?

Phải thực hiện thủ tục giải thể, thanh toán nghĩa vụ thuế, công bố giải thể và trả con dấu theo quy định.

Dịch vụ đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân nhanh chóng tại Tư vấn Long Phan

Tư vấn Long Phan cung cấp dịch vụ đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân chuyên nghiệp, nhanh chóng với đội ngũ chuyên viên tư vấn giàu kinh nghiệm. Chúng tôi thực hiện toàn bộ quy trình từ tư vấn ban đầu đến hoàn tất thủ tục đăng ký, giúp Quý khách hàng tiết kiệm thời gian, công sức và đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Dịch vụ của Tư vấn Long Phan bao gồm: 

• Tư vấn về loại hình doanh nghiệp phù hợp với nhu cầu kinh doanh của Quý khách hàng; 
• Tư vấn về điều kiện đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân; 
• Hỗ trợ soạn thảo và hoàn thiện hồ sơ đăng ký doanh nghiệp; 
• Đại diện Quý khách hàng nộp hồ sơ và làm việc với cơ quan đăng ký kinh doanh; 
• Theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ và giải quyết các vướng mắc phát sinh.

Khi sử dụng dịch vụ tại Tư vấn Long Phan, Quý khách hàng sẽ được hưởng nhiều lợi ích: được tư vấn đầy đủ về các vấn đề pháp lý liên quan đến việc thành lập và vận hành doanh nghiệp; được hỗ trợ các thủ tục sau đăng ký thành lập như đăng ký mã số thuế, đăng ký sử dụng hóa đơn, mở tài khoản ngân hàng…

Kết luận

Đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân là bước khởi đầu nhanh chóng và đơn giản để hiện thực hóa ý tưởng kinh doanh một cách hợp pháp. Với thủ tục gọn nhẹ, không yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu và toàn quyền quyết định của chủ sở hữu, loại hình này phù hợp với cá nhân muốn chủ động quản lý hoạt động kinh doanh. Liên hệ Tư vấn Long Phan qua Hotline 1900636389 để được hỗ trợ thủ tục trọn gói, đúng luật.