Hồ sơ, trình tự, thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội

Thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội là bước đầu tiên để các cá nhân, tổ chức hiện thực hóa ý tưởng kinh doanh gắn liền với mục tiêu phục vụ cộng đồng. Việc tuân thủ đúng hồ sơ và thủ tục đăng ký không chỉ giúp doanh nghiệp xã hội được công nhận hợp pháp mà còn tạo điều kiện thuận lợi trong việc tiếp cận nguồn lực hỗ trợ, ưu đãi thuế và sự tin tưởng từ đối tác, nhà đầu tư và xã hội.

Doanh nghiệp xã hội là gì?

Doanh nghiệp xã hội đại diện cho mô hình kinh doanh đặc biệt, kết hợp hoạt động thương mại với mục tiêu giải quyết vấn đề xã hội. Theo quy định pháp luật Việt Nam hiện nay, không có định nghĩa cụ thể về doanh nghiệp xã hội.

Tuy nhiên, căn cứ khoản 1 Điều 10 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp xã hội được hiểu là tổ chức thành lập nhằm giải quyết vấn đề xã hội, môi trường vì lợi ích cộng đồng, đồng thời sử dụng lợi nhuận sau thuế hằng năm để tái đầu tư và thực hiện mục tiêu đã đăng ký.

Một số ví dụ về doanh nghiệp xã hội tại Việt Nam bao gồm:

• Tổ chức cung cấp đào tạo nghề cho người khuyết tật;
• Doanh nghiệp phát triển sản phẩm từ làng nghề truyền thống;
• Đơn vị kinh doanh các sản phẩm thân thiện với môi trường;
• Công ty giải quyết việc làm cho nhóm người yếu thế.

Lưu ý: Cần phân biệt doanh nghiệp xã hội với tổ chức từ thiện. Trong khi tổ chức từ thiện hoạt động phi lợi nhuận, doanh nghiệp xã hội vẫn tạo ra lợi nhuận nhưng cam kết sử dụng phần lớn lợi nhuận đó để giải quyết các vấn đề xã hội.

Mô hình này mang lại tính bền vững cao hơn nhờ khả năng tự tạo nguồn thu thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tài trợ.

Thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội theo quy định mới nhất

Thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội tương tự như thủ tục thành lập doanh nghiệp bình thường khác. Tuy nhiên có sự khác biệt nhất định trong hồ sơ thành lập do yêu cầu về cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường của doanh nghiệp xã hội

Hồ sơ thành lập doanh nghiệp xã hội

1. Căn cứ theo khoản 1 Điều 28 Nghị định 01/2021/NĐ-CP, hồ sơ thành lập doanh nghiệp xã hội bao gồm các thành phần sau:

Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp theo từng loại hình. Cụ thể:

• Đối với doanh nghiệp tư nhân:
  • Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp;
  • Bản sao giấy tờ pháp lý của chủ doanh nghiệp;
  • Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (nếu có).
• Đối với công ty TNHH một thành viên:
  • Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp;
  • Điều lệ công ty;
  • Bản sao giấy tờ pháp lý của chủ sở hữu, người đại diện theo pháp luật;
  • Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (nếu có)
• Đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên:
  • Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp;
  • Điều lệ công ty;
  • Danh sách thành viên;
  • Bản sao giấy tờ pháp lý của các thành viên, người đại diện theo pháp luật;
  • Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (nếu có).
• Đối với công ty cổ phần:
  • Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp;
  • Điều lệ công ty;
  • Danh sách cổ đông sáng lập và cổ đông nước ngoài;
  • Bản sao giấy tờ pháp lý của cổ đông sáng lập, cổ đông nước ngoài, người đại diện theo pháp luật;
  • Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (nếu có).

2. Cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường do người có thẩm quyền ký.

• Đối với doanh nghiệp tư nhân: chủ doanh nghiệp tư nhân;
• Đối với công ty hợp danh: các thành viên hợp danh;
• Đối với công ty TNHH: các thành viên là cá nhân; người đại diện theo pháp luật hoặc người đại diện theo ủy quyền đối với thành viên là tổ chức;
• Đối với công ty cổ phần: cổ đông sáng lập là cá nhân, cổ đông khác là cá nhân (nếu đồng ý với nội dung cam kết); người đại diện theo pháp luật hoặc người đại diện theo ủy quyền đối với cổ đông sáng lập là tổ chức, cổ đông khác là tổ chức (nếu đồng ý với nội dung cam kết).

Trình tự đăng ký thành lập doanh nghiệp xã hội

1. Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký doanh nghiệp

Doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định tương ứng với từng loại hình doanh nghiệp.

Soạn thảo Cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường.

2. Bước 2: Nộp hồ sơ tại Phòng Đăng ký kinh doanh

Doanh nghiệp nộp hồ sơ tại Phòng Đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp dự định đặt trụ sở chính. Hồ sơ có thể nộp thông qua các hình thức sau:

• Nộp trực tiếp;
• Nộp qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp (dkkd.gov.vn ).

3. Bước 3: Xét duyệt hồ sơ và trả kết quả

Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ xem xét tính hợp lệ và quyết định cấp hoặc từ chối cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ thông báo bằng văn bản nội dung cần sửa đổi, bổ sung.

4. Bước 4: Cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp:

Doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp khi có đủ điều kiện theo quy định. Các thông tin trên Giấy chứng nhận có giá trị pháp lý kể từ ngày cấp và doanh nghiệp có quyền hoạt động kinh doanh kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận, trừ trường hợp kinh doanh ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Phòng Đăng ký kinh doanh đăng tải Cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

5. Bước 5: Thực hiện các thủ tục sau đăng ký

• Khắc dấu doanh nghiệp;
• Mở tài khoản ngân hàng;
• Đăng ký mã số thuế;
• Đăng ký lao động, đăng ký bảo hiểm xã hội.

Điều kiện thành lập doanh nghiệp xã hội

Theo Điều 10 Luật Doanh nghiệp 2020, việc đăng ký thành lập doanh nghiệp xã hội cần đáp ứng điều kiện thành lập doanh nghiệp xã hội sau đây:

• Doanh nghiệp xã hội phải đăng ký thành lập theo một trong các loại hình doanh nghiệp được quy định trong Luật Doanh nghiệp;
• Doanh nghiệp cần tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật hiện hành về điều kiện thành lập doanh nghiệp, bao gồm:
  • Có trụ sở chính xác định tại Việt Nam;
  • Người đại diện theo pháp luật đáp ứng các tiêu chuẩn mà pháp luật quy định;
  • Vốn điều lệ đáp ứng yêu cầu tương ứng với loại hình doanh nghiệp;
  • Ngành nghề kinh doanh không thuộc danh mục cấm.
• Doanh nghiệp xã hội phải xác định rõ mục tiêu hoạt động nhằm giải quyết các vấn đề xã hội hoặc môi trường vì lợi ích cộng đồng. Các mục tiêu này phải được nêu cụ thể trong hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp, đặc biệt là trong Cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường;
• Doanh nghiệp xã hội phải cam kết sử dụng ít nhất 51% tổng lợi nhuận sau thuế hằng năm để tái đầu tư nhằm thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường đã đăng ký.

Dịch vụ tư vấn thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội tại Tư vấn Long Phan

Thành lập doanh nghiệp xã hội đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về pháp luật doanh nghiệp và các quy định đặc thù. Tư Vấn Long Phan cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp giúp Quý khách hàng thực hiện các thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội một cách hiệu quả bao gồm các hạng mục sau:

• Tư vấn chọn mô hình doanh nghiệp xã hội phù hợp với mục tiêu;
• Soạn thảo đầy đủ hồ sơ theo quy định pháp luật;
• Hỗ trợ soạn thảo Cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường đúng yêu cầu;
• Đại diện theo uỷ quyền tiến hành thực hiện thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp;
• Theo dõi tiến độ xử lý, nhận kết quả và bàn giao cho khách hàng.

Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi có kiến thức chuyên sâu về các quy định liên quan đến doanh nghiệp xã hội, đảm bảo quy trình thành lập diễn ra suôn sẻ và tuân thủ pháp luật.

Một số câu hỏi thường gặp về hồ sơ, trình tự, thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội

Chúng tôi xin cung cấp cho Quý khách một số câu hỏi phổ biến liên quan đến hồ sơ, trình tự, thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội. Mời tham khảo!

Có những lợi thế đặc biệt nào khi lựa chọn một loại hình doanh nghiệp cụ thể (ví dụ: tư nhân, trách nhiệm hữu hạn, cổ phần) cho một doanh nghiệp xã hội không?

Mỗi loại hình doanh nghiệp sở hữu các đặc điểm pháp lý riêng biệt liên quan đến trách nhiệm pháp lý, quản lý và khả năng huy động vốn. Việc lựa chọn tối ưu cho một doanh nghiệp xã hội phụ thuộc vào quy mô hoạt động cụ thể, tác động xã hội dự kiến và chiến lược tăng trưởng dài hạn của nó. Ví dụ, công ty trách nhiệm hữu hạn có thể mang lại sự bảo vệ trách nhiệm tốt hơn cho chủ sở hữu, trong khi công ty cổ phần có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc thu hút vốn lớn hơn cho các sáng kiến xã hội quy mô lớn.

Những thành phần thiết yếu nào nên được bao gồm trong “Cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường”?

Cam kết này cần nêu rõ vấn đề xã hội hoặc môi trường cụ thể mà doanh nghiệp hướng đến giải quyết, vạch ra các mục tiêu và chỉ số đo lường được để theo dõi tiến độ, xác định đối tượng thụ hưởng dự kiến và phác thảo các chiến lược mà doanh nghiệp sẽ sử dụng để đạt được các mục tiêu của mình.

Ngoài việc đăng ký ban đầu, các doanh nghiệp xã hội ở Việt Nam phải đối mặt với những nghĩa vụ tuân thủ liên tục nào?

Các doanh nghiệp xã hội có nghĩa vụ tuân thủ các quy định kinh doanh tiêu chuẩn, cùng với các yêu cầu cụ thể liên quan đến sứ mệnh xã hội của họ. Điều này thường bao gồm báo cáo hàng năm về việc phân bổ lợi nhuận cho các mục tiêu xã hội và môi trường đã nêu và có thể bao gồm các đánh giá hoặc kiểm toán định kỳ để xác minh tác động của họ.

Những kênh hỗ trợ nào, chẳng hạn như tài trợ hoặc cố vấn, có sẵn cho các doanh nghiệp xã hội ở Việt Nam?

Lĩnh vực doanh nghiệp xã hội đang phát triển ở Việt Nam ngày càng nhận được sự hỗ trợ từ nhiều tổ chức khác nhau, bao gồm các nhà đầu tư tác động, tổ chức phi chính phủ và các sáng kiến của chính phủ. Các tổ chức này có thể cung cấp hỗ trợ tài chính, hướng dẫn phát triển kinh doanh, cơ hội kết nối và các chương trình xây dựng năng lực phù hợp với các doanh nghiệp xã hội.

Một doanh nghiệp truyền thống hiện có có thể chuyển đổi thành doanh nghiệp xã hội được không?

Có. mMt doanh nghiệp hiện có có thể trải qua quá trình chuyển đổi pháp lý và hoạt động để trở thành một doanh nghiệp xã hội. Quá trình này thường bao gồm việc sửa đổi điều lệ công ty để nêu rõ sứ mệnh xã hội hoặc môi trường của mình và cam kết tái đầu tư tối thiểu 51% lợi nhuận sau thuế vào các mục tiêu này.

Cam kết tái đầu tư lợi nhuận cho tác động xã hội được thực thi về mặt pháp lý như thế nào?

“Cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường” là một văn bản pháp lý ràng buộc được đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh. Việc không tuân thủ cam kết này có thể dẫn đến các hậu quả pháp lý, mặc dù các cơ chế thực thi cụ thể vẫn đang được phát triển trong khuôn khổ pháp lý của Việt Nam.

Doanh nghiệp xã hội có thể tham gia vào các hoạt động tạo ra lợi nhuận không?

Hoàn toàn có thể. Các doanh nghiệp xã hội hoạt động theo mô hình kinh doanh tích hợp việc tạo ra doanh thu với tác động xã hội. Họ được khuyến khích tự chủ tài chính, với sự hiểu biết rằng một phần đáng kể lợi nhuận của họ sẽ được hướng tới việc thúc đẩy các mục tiêu xã hội hoặc môi trường của họ.

Có bất kỳ ưu đãi hoặc lợi ích thuế nào đặc biệt dành cho các doanh nghiệp xã hội đã đăng ký ở Việt Nam không?

Các quy định hiện hành không quy định các khoản miễn hoặc giảm thuế cụ thể chỉ dành cho các doanh nghiệp xã hội. Tuy nhiên, họ phải tuân theo luật thuế tương tự áp dụng cho loại hình doanh nghiệp mà họ đã chọn. Các nỗ lực vận động đang được tiến hành để đưa ra các ưu đãi tiềm năng có thể hỗ trợ hơn nữa sự phát triển của lĩnh vực doanh nghiệp xã hội.

Doanh nghiệp xã hội khác với các tổ chức phi lợi nhuận ở Việt Nam như thế nào?

Mặc dù cả doanh nghiệp xã hội và tổ chức phi lợi nhuận đều hướng đến giải quyết các thách thức xã hội, nhưng mô hình hoạt động của chúng khác nhau. Các tổ chức phi lợi nhuận chủ yếu dựa vào quyên góp và tài trợ và bị cấm phân phối lợi nhuận cho các bên liên quan của họ. Ngược lại, các doanh nghiệp xã hội tham gia vào các hoạt động thương mại để tạo ra doanh thu, sau đó phần lớn được tái đầu tư để thúc đẩy các mục tiêu xã hội hoặc môi trường của họ.

Trên đây là một số câu hỏi xoay quanh hồ sơ, trình tự, thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội. Chúng tôi mong rằng với những câu trả lời trên đã giải đáp phần nào các thắc mắc của Quý khách về vấn đề này và giúp Quý khách có thể tự tin hơn khi thực hiện thủ tục này. Xin cảm ơn!

Kết luận

Hồ sơ, trình tự, thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội có thể phức tạp đối với người chưa có kinh nghiệm. Nếu Quý khách có bất kỳ thắc mắc về vấn đề này hãy liên hệ ngay với Tư vấn Long Phan qua hotline 1900636389 để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ tư vấn chi tiết về thành lập doanh nghiệp xã hội phù hợp với mục tiêu của Quý khách hàng.