Những việc cần làm về thuế – kế toán khi mở doanh nghiệp

Những việc cần làm về thuế – kế toán khi mở doanh nghiệp là bước đầu tiên và quan trọng để đảm bảo sự thành công và bền vững của doanh nghiệp mới. Khi có sự chuẩn bị kỹ lưỡng trong những công tác đầu tiên về thuế và kế toán của doanh nghiệp sẽ giúp tối ưu hóa các hoạt động, tạo sự phát triển ổn định và tránh vi phạm pháp luật. Biết được điều đó, Tư vấn Long Phan sẽ mang đến cho quý độc giả những thông tin về thuế và kế toán sau khi thành lập doanh nghiệp.

Những vấn đề cần lưu ý về thuế – kế toán khi mở doanh nghiệp

Mở tài khoản ngân hàng, mua chữ ký số

Khi thành lập doanh nghiệp, bên cạnh việc hoàn tất thủ tục đăng ký kinh doanh theo quy định, doanh nghiệp cần nhanh chóng thực hiện một số công việc ban đầu nhằm bảo đảm hoạt động ổn định. Trong đó, mở tài khoản ngân hàng và mua chữ ký số là hai bước quan trọng, có vai trò trực tiếp trong quá trình giao dịch, kê khai thuế và thực hiện các nghĩa vụ của doanh nghiệp trong suốt quá trình hoạt động.

Mở tài khoản ngân hàng

Sau khi thành lập doanh nghiệp, việc mở tài khoản ngân hàng là một bước không thể thiếu để quản lý tài chính một cách hiệu quả. Việc này không chỉ giúp phân biệt rõ ràng giữa tài chính cá nhân và doanh nghiệp, mà còn cung cấp nền tảng cho các giao dịch kinh doanh và thanh toán. Hiện nay, việc mở và điều chỉnh tài khoản ngân hàng cho doanh nghiệp không đòi hỏi thủ tục thông báo đến Sở Kế hoạch và Đầu tư cũng như các cơ quan thuế.

Mua chữ ký số

Chữ ký số là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp thực hiện nhiều hoạt động trong giao dịch như ký kết hợp đồng online, giao dịch ngân hàng, nộp thuế điện tử, mua bảo hiểm xã hội,…Khi sử dụng chữ ký số sẽ hỗ trợ cho các thủ tục kê khai, đăng ký trực tuyến được diễn ra dễ dàng hơn. Ngoài ra còn hỗ trợ cho việc phát hành hóa đơn điện tử. Khi đăng ký chữ ký số doanh nghiệp cần chuẩn bị Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Bản sao hợp lệ Giấy tờ chứng thực của người đại diện theo pháp luật. 

Kê khai và nộp lệ phí môn bài khi mở doanh nghiệp

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 10 Nghị định 126/202//NĐ-CP, người nộp lệ phí môn bài (trừ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh) mới thành lập (bao gồm cả doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển từ hộ kinh doanh) hoặc có thành lập thêm đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh hoặc bắt đầu hoạt động sản xuất, kinh doanh thực hiện nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài chậm nhất là ngày 30 tháng 01 năm sau năm thành lập hoặc bắt đầu hoạt động sản xuất, kinh doanh. Cụ thể như sau:

Theo khoản 1 Điều 4 Nghị định 139/2016/NĐ-CP, mức nộp lệ phí môn bài là:

• Đối với Doanh nghiệp có vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư trên 10 tỷ đồng: lệ phí 3.000.000 đồng/năm;
• Doanh nghiệp có vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư từ 10 tỷ đồng trở xuống: lệ phí 2.000.000 đồng/năm;
• Chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh, đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế khác: lệ phí 1.000.000 đồng/năm.

Ngoài ra những vấn đề cần lưu ý khi thực hiện kê khai và nộp thuế môn bài:

• Doanh nghiệp thành lập trong 06 tháng đầu năm: Nộp lệ phí môn bài cả năm;
• Doanh nghiệp thành lập trong 06 tháng cuối năm (từ 01/7 trở đi): Nộp 50% lệ phí môn bài.

>>> Xem thêm: Các trường hợp nên lựa chọn loại hình cổ phần khi mở doanh nghiệp

Thủ tục kê khai và nộp lệ phí môn bài khi mở doanh nghiệp

Kê khai các loại thuế liên quan 

Ngoài việc kê khai và nộp lệ phí môn bài, doanh nghiệp còn phải thực hiện kê khai và nộp các loại thuế liên quan khác phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh theo đúng quy định của pháp luật. Tùy thuộc vào loại hình hoạt động, doanh thu và việc sử dụng lao động, doanh nghiệp có thể phát sinh nghĩa vụ đối với thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân. Cụ thể như sau:

Thuế Giá trị gia tăng (GTGT)

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 9 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, việc kê khai thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp mới thành lập được thực hiện như sau:

• Doanh nghiệp mới thành lập sẽ nộp Tờ khai thuế GTGT theo kỳ kê khai quý;
• Sau khi sản xuất kinh doanh đủ 12 tháng thì từ năm dương lịch tiếp theo sẽ căn cứ theo mức doanh thu bán hàng hoá, dịch vụ của năm dương lịch trước liền kề (đủ 12 tháng) để thực hiện khai thuế GTGT theo tháng hay theo quý.

Thuế thu nhập doanh nghiệp 

Căn cứ Điều 55 Luật Quản lý thuế 2019 sửa đổi, bổ sung 2024, doanh nghiệp mới thành lập thực hiện nộp thuế thu nhập doanh nghiệp như sau:

• Hàng quý, căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh: Doanh nghiệp thực hiện tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo quý;
• Thời hạn nộp: Chậm nhất là ngày thứ 30 của quý tiếp theo;
• Theo quy định hiện hành, việc nộp thuế thu nhập doanh nghiệp không phải nộp tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp tạm tính.
• Đối với thủ tục khai quyết toán thuế TNDN: từ ngày kết thúc năm tài chính hoặc năm dương lịch, doanh nghiệp cần phải nộp hồ sơ quyết toán thuế không chậm hơn ngày thứ 90.

Thuế thu nhập cá nhân

Kỳ kê khai thuế thu nhập cá nhân được tính theo tháng hoặc theo quý. Cụ thể:

• Trong quý phát sinh khấu trừ thuế thu nhập cá nhân cho nhân viên thì phải khai thuế thu nhập cá nhân;
• Trong quý không phát sinh khấu trừ thuế thu nhập cá nhân của bất kỳ nhân viên nào thì không phải khai thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, vẫn phải nộp tờ khai quyết toán năm.

>>> Xem thêm: Quy định về thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp mới nhất 2025

Thông báo phát hành hóa đơn

Hiện nay, theo quy định tại khoản 3 Điều 59 Nghị định 123/2020/NĐ-CP quy định về hóa đơn, chứng từ thì doanh nghiệp bắt buộc phải chuyển đổi hóa đơn điện tử khi mua – bán hàng hóa dịch vụ trước ngày 01/07/2022. Doanh nghiệp tiến hành đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử với cơ quan thuế. Sau khi được cơ quan thuế chấp nhận, doanh nghiệp tiến hành xuất hóa đơn.

Ngoài ra, theo Thông tư 32/2025/TT-BTC hướng dẫn thực hiện một số điều của Luật Quản lý thuế 2019 có hiệu lực vào ngày 01/07/2022 thì doanh nghiệp không cần tiến hành việc thông báo phát hành hóa đơn điện tử với cơ quan thuế như trước kia nữa. 

Lựa chọn chế độ kế toán 

Hiện nay việc lựa chọn chế độ kế toán, doanh nghiệp có thể dựa trên quy mô để lựa chọn (trừ những doanh nghiệp đặc thù như bảo hiểm, ngân hàng). Cụ thể chế độ kế toán sẽ được phân chia thành:

• Đối với doanh nghiệp lớn có thể lựa chọn chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 75/2015/TT-BTC và Thông tư số 53/2016/TT-BTC;
• Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể lựa chọn chế độ kế toán theo Thông tư 46/2025/TT-BTC;
• Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ có thể lựa chọn chế độ kế toán theo Thông tư 132/2018/TT-BTC;

Lựa chọn phương pháp trích khấu hao Tài sản cố định 

Căn cứ theo Điều 13 Thông tư 45/2013/TT-BTC sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 147/2016/TT-BTC, Thông tư số 28/2017/TT-BTC và Thông tư số 30/2025/TT-BTC. Có 03 phương pháp trích khấu hao tài sản cố định mà doanh nghiệp có thể áp dụng là:

• Phương pháp khấu hao đường thẳng.
• Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần có điều chỉnh.
• Phương pháp khấu hao theo số lượng, khối lượng sản phẩm.

Phương pháp trích khấu hao áp dụng cho từng tài sản cố định mà doanh nghiệp đã lựa chọn và thông báo cho cơ quan thuế trực tiếp quản lý phải được thực hiện nhất quán trong suốt quá trình sử dụng tài sản cố định.

Phương pháp trích khấu hao tài sản cố định

Dịch vụ tư vấn về những việc cần làm về thuế – kế toán khi mở doanh nghiệp

Tại Tư vấn Long Phan, chúng tôi cung cấp những dịch vụ về thuế – kế toán khi mở doanh nghiệp như sau:

• Cung cấp hướng dẫn về cách thức xuất hóa đơn cho doanh nghiệp;
• Tư vấn về việc sử dụng hóa đơn đầu vào và đầu ra một cách hợp lý cho doanh nghiệp;
• Tiếp nhận hóa đơn và các chứng từ kế toán từ doanh nghiệp để thực hiện kê khai, báo cáo thuế và lập báo cáo tài chính;
• Phân loại và kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn của doanh nghiệp;
• Hỗ trợ doanh nghiệp trong việc cân đối thuế giá trị gia tăng đầu vào và đầu ra;
• Thực hiện lập tờ khai và nộp báo cáo thuế theo các thời hạn quy định, cũng như lập tờ khai và báo cáo thuế thu nhập cá nhân tạm tính và thuế thu nhập doanh nghiệp;
• Hoàn thiện các chứng từ kế toán theo quy định để lưu trữ cho doanh nghiệp;
• Xây dựng và hoàn thiện hệ thống sổ sách kế toán, tài khoản kế toán, khấu hao tài sản, thu chi, quản lý kho, các chứng từ ngân hàng, bảo hiểm, và các vấn đề lao động theo quy định, nhằm đảm bảo quá trình quyết toán thuế của doanh nghiệp diễn ra một cách suôn sẻ;
• Hoàn thiện tờ khai và nộp quyết toán thuế thu nhập cá nhân và thu nhập doanh nghiệp theo quy định;
• Lập và nộp báo cáo tài chính cuối năm cho công ty.

Các câu hỏi thường gặp

Sau đây, Tư vấn Long Phan xin cung cấp một số câu hỏi phổ biến liên quan đến những việc cần làm về thuế – kế toán khi mở doanh nghiệp Xin mời Quý Khách hàng có nhu cầu tham khảo:

Trong năm tài chính, doanh nghiệp có được phép thay đổi phương pháp trích khấu hao tài sản cố định đã đăng ký không?

Về nguyên tắc, phương pháp trích khấu hao áp dụng cho từng tài sản cố định mà doanh nghiệp đã lựa chọn và thông báo cho cơ quan thuế phải được thực hiện nhất quán trong suốt quá trình sử dụng tài sản đó. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể thay đổi phương pháp khấu hao nếu có sự thay đổi về cách thức sử dụng tài sản để đem lại lợi ích kinh tế, nhưng việc thay đổi này không được vượt quá một lần cho mỗi tài sản và phải giải trình rõ ràng với cơ quan thuế.

Căn cứ pháp lý: Điều 13 Thông tư 45/2013/TT-BTC sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 147/2016/TT-BTC, Thông tư số 28/2017/TT-BTC và Thông tư số 30/2025/TT-BTC

Doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu có bắt buộc phải có Kế toán trưởng không?

Không. Các doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí phụ trách kế toán mà không bắt buộc phải bố trí Kế toán trưởng. Các doanh nghiệp này được phép ký hợp đồng với đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán (như Tư vấn Long Phan) để thực hiện nghiệp vụ kế toán và thay mặt doanh nghiệp làm việc với cơ quan thuế, giúp tiết kiệm chi phí nhân sự và đảm bảo tính chuyên nghiệp.

Căn cứ pháp lý: Khoản 1 Điều 8Thông tư 132/2018/TT-BTC.

Tổng số thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) tạm nộp 04 quý thấp hơn số thuế phải nộp theo quyết toán năm thì có bị phạt không?

Có. Theo quy định, tổng số thuế TNDN đã tạm nộp của 04 quý không được thấp hơn 80% số thuế TNDN phải nộp theo quyết toán năm. Nếu mức tạm nộp thấp hơn tỷ lệ này, doanh nghiệp sẽ phải nộp tiền chậm nộp tính trên phần chênh lệch thiếu đó, tính từ ngày tiếp sau ngày cuối cùng của thời hạn nộp thuế tạm nộp quý 04.

Căn cứ pháp lý: Khoản 3 Điều 1 Nghị định 91/2022/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 126/2020/NĐ-CP.

Doanh nghiệp mới thành lập chưa phát sinh doanh thu có bắt buộc phải kê khai thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn không?

Có. Ngay cả khi chưa phát sinh doanh thu hay hoạt động mua bán, doanh nghiệp vẫn phải nộp tờ khai thuế GTGT (tích vào ô không phát sinh hoạt động mua bán) và báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn theo đúng kỳ hạn quy định (quý hoặc tháng). Việc không nộp tờ khai dù không phát sinh số thuế phải nộp vẫn bị coi là hành vi vi phạm thủ tục thuế và sẽ bị xử phạt hành chính.

Căn cứ pháp lý: Điều 7 Nghị định 126/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 91/2022/NĐ-CP

Kết luận

Những nội dung trên là một số điểm về thuế và kế toán mà các doanh nghiệp cần làm sau khi vừa thành lập. Tuy nhiên để thực hiện tốt những điều trên đòi hỏi doanh nghiệp cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về các mặt, cũng như công tác chuyên môn về thuế và kế toán. Nếu Quý khách hàng có nhu cầu được tư vấn, Quý khách hàng vui lòng liên hệ Tư vấn Long Phan qua hotline 1900636389 để được hỗ trợ pháp lý kịp thời và chuyên nghiệp.