Nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính khi thay đổi kỳ kế toán từ 01/01/2026

Nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính khi thay đổi kỳ kế toán được quy định cụ thể tại Thông tư 99/2025/TT-BTC và chính thức áp dụng từ ngày 01/01/2026, là căn cứ quan trọng giúp doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi kỳ kế toán đúng quy định. Việc tuân thủ đầy đủ các quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro, tạo thuận lợi trong công tác quyết toán thuế, kiểm toán mà còn nâng cao hiệu quả quản trị tài chính.

Bài viết này sẽ tóm lược các quy định hiện hành và hướng dẫn cụ thể, giúp Quý khách hàng thực hiện thủ tục nhanh chóng, đúng luật và yên tâm trong quá trình kinh doanh.

Quy định về thay đổi kỳ kế toán

Căn cứ khoản 14 Điều 3 Luật Kế toán 2015 sửa đổi, bổ sung 2024, kỳ kế toán là khoảng thời gian xác định từ thời điểm đơn vị kế toán bắt đầu ghi sổ kế toán đến thời điểm kết thúc việc ghi sổ kế toán, khóa sổ kế toán để lập báo cáo tài chính. 

Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 12 Luật Kế toán 2015 sửa đổi, bổ sung 2024, kỳ kế toán năm là 12 tháng, tính từ đầu ngày 01 tháng 01 đến hết ngày 31 tháng 12 năm dương lịch. Tuy nhiên, những đơn vị kế toán có đặc thù về tổ chức, hoạt động được chọn kỳ kế toán năm khác như sau:

• Kỳ kế toán năm là 12 tháng tròn theo năm dương lịch
• Bắt đầu từ đầu ngày 01 tháng đầu quý này đến hết ngày cuối cùng của tháng cuối quý trước năm sau (ví dụ: bắt đầu từ 01/04 năm này đến 31/03 năm sau). 

Việc chọn kỳ kế toán năm hay thay đổi kỳ kế toán phải thông báo cho cơ quan tài chính, cơ quan thuế để đồng bộ hóa dữ liệu.

>>> Xem thêm: Kê khai, nộp thuế của hộ, cá nhân cư trú có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử

Nguyên tắc lập và trình bày Báo cáo tài chính khi thay đổi kỳ kế toán từ 01/01/2026

Khi thực hiện chuyển đổi kỳ kế toán từ ngày 01/01/2026, doanh nghiệp phải tuân thủ các nguyên tắc tại Điều 21 Thông tư 99/2025/TT-BTC. Theo đó, việc thay đổi kỳ kế toán phải tuân thủ theo quy định của Luật Kế toán. Khi thay đổi kỳ kế toán năm, doanh nghiệp phải lập riêng Báo cáo tài chính cho giai đoạn giữa 2 kỳ kế toán của năm tài chính cũ và năm tài chính mới. Bên cạnh đó, đơn vị kế toán phải tuân thủ các nguyên tắc đối với từng loại báo cáo, cụ thể như sau:

Đối với Báo cáo tình hình tài chính

Căn cứ Khoản 2 Điều 21 Thông tư 99/2025/TT-BTC, khi thay đổi kỳ kế toán, đơn vị kế toán phải tuân thủ các nguyên tắc sau: Toàn bộ số dư tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán trước khi chuyển đổi được ghi nhận là số dư đầu kỳ của kỳ kế toán mới và được trình bày trong cột “Số đầu năm”.

Đối với Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

Đối với Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho kỳ kế toán kể từ thời điểm cuối kỳ kế toán cũ đến thời điểm thay đổi kỳ kế toán, đơn vị kế toán phải tuân thủ nguyên tắc:

• Số liệu kể từ thời điểm cuối kỳ kế toán cũ đến thời điểm thay đổi kỳ kế toán được trình bày trong cột “Kỳ này”. 
• Cột “Kỳ trước” trình bày là số liệu tương ứng trong kỳ kế toán trước hoặc số liệu của 12 tháng trên Báo cáo tài chính của năm tài chính liền trước.

Nội dung thuyết minh báo cáo tài chính khi thay đổi kỳ kế toán

Thuyết minh Báo cáo tài chính đóng vai trò giải trình các thay đổi trọng yếu trong chính sách kế toán và kỳ kế toán của đơn vị kế toán. Căn cứ Khoản 4 Điều 21 Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp phải thuyết minh rõ các nội dung sau trong báo cáo tài chính khi thay đổi kỳ kế toán:

• Lý do phải thay đổi ngày kết thúc kỳ kế toán năm;
• Các số liệu tương ứng để so sánh được trình bày trong Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và phần Thuyết minh Báo cáo tài chính có liên quan
• Trường hợp số liệu “Kỳ trước” trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ kỳ này là của 12 tháng năm tài chính liền trước thì doanh nghiệp phải thuyết minh về tính không thể so sánh được giữa thông tin của kỳ báo cáo và thông tin kỳ so sánh theo quy định của Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 21 – Trình bày Báo cáo tài chính.

>>> Xem thêm: Những việc cần làm về thuế – kế toán khi mở doanh nghiệp

Các câu hỏi thường gặp

Sau đây, Tư vấn Long Phan xin cung cấp một số câu hỏi phổ biến liên quan đến quá trình chuyển đổi kỳ kế toán và lập báo cáo tài chính theo quy định mới. Xin mời Quý Khách hàng có nhu cầu tham khảo:

Từ ngày 01/01/2026, doanh nghiệp có bắt buộc phải lập Báo cáo tài chính riêng cho giai đoạn chuyển tiếp khi thay đổi kỳ kế toán không?

Có. Đây là yêu cầu bắt buộc. Khi thay đổi kỳ kế toán năm, doanh nghiệp phải lập riêng một bộ Báo cáo tài chính cho giai đoạn giữa hai kỳ kế toán của năm tài chính cũ và năm tài chính mới để đảm bảo tính liên tục của số liệu kế toán. 

Căn cứ pháp lý: Khoản 1 Điều 21 Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Việc thay đổi kỳ kế toán năm cần phải thông báo cho cơ quan quản lý nào?

Doanh nghiệp khi chọn kỳ kế toán năm khác với năm dương lịch hoặc thay đổi kỳ kế toán phải thực hiện thông báo cho cơ quan tài chính và cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Việc này nhằm mục đích đồng bộ hóa dữ liệu quản lý và nghĩa vụ thuế. 

Căn cứ pháp lý: Điểm a Khoản 1 Điều 12 Luật Kế toán 2015 sửa đổi, bổ sung 2024.

Số dư đầu kỳ trên Báo cáo tình hình tài chính của kỳ kế toán mới được xác định như thế nào?

Số dư đầu kỳ của kỳ kế toán mới chính là toàn bộ số dư tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán trước khi chuyển đổi. Số liệu này được ghi nhận chuyển tiếp trực tiếp, đảm bảo tính khớp đúng và liên tục. 

Căn cứ pháp lý: Khoản 2 Điều 21 Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Số dư tài sản và nợ phải trả tại thời điểm chuyển đổi được trình bày ở cột nào trên Báo cáo tình hình tài chính?

Toàn bộ số dư được chuyển từ kỳ cũ sang sẽ được trình bày tại cột “Số đầu năm” trên Báo cáo tình hình tài chính của kỳ kế toán mới (giai đoạn chuyển tiếp). 

Căn cứ pháp lý: Khoản 2 Điều 21 Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Doanh nghiệp cần làm gì nếu số liệu “Kỳ trước” là 12 tháng còn “Kỳ này” ngắn hơn (do chuyển đổi)?

Trong trường hợp số liệu không tương đồng về độ dài thời gian (ví dụ so sánh 3 tháng với 12 tháng), doanh nghiệp bắt buộc phải thuyết minh về tính không thể so sánh được giữa thông tin của kỳ báo cáo và thông tin kỳ so sánh theo quy định của Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 21. 

Căn cứ pháp lý: Điểm b Khoản 4 Điều 21 Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Kết luận

Việc tuân thủ đúng nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính khi thay đổi kỳ kế toán giúp doanh nghiệp minh bạch hóa thông tin và tránh các rủi ro pháp lý với cơ quan chức năng. Để đảm bảo quyền lợi và tiến độ kinh doanh, Quý khách hàng vui lòng liên hệ Tư vấn Long Phan qua hotline 1900636389 để được hỗ trợ pháp lý kịp thời và chuyên nghiệp.