Đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất, sáp nhập

Đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất, sáp nhập nhằm thực hiện tái cơ cấu doanh nghiệp theo quy định của Luật Chứng khoán. Quy trình này đòi hỏi tổ chức phát hành phải chuẩn bị hồ sơ pháp lý chặt chẽ, phương án kinh doanh khả thi và nhận được sự chấp thuận từ cơ quan có thẩm quyền. Bài viết dưới đây của Tư vấn Long Phan sẽ phân tích chi tiết các quy định hiện hành về vấn đề này!

Điều kiện phát hành cổ phiếu để hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất, sáp nhập

Điều 55 Nghị định 155/2020/NĐ-CP quy định cụ thể về các trường hợp phải đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi với Ủy ban Chứng khoán nhà nước và những điều kiện mà doanh nghiệp phải đáp ứng để được phát hành cổ phiếu hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất, sáp nhập như sau:

Các trường hợp phát hành cổ phiếu để hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất, sáp nhập phải đăng ký phát hành với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước bao gồm:

1. Phát hành cổ phiếu để hoán đổi cổ phần, phần vốn góp theo hợp đồng hợp nhất giữa công ty đại chúng và các công ty bị hợp nhất khác.
2. Công ty đại chúng phát hành cổ phiếu để hoán đổi toàn bộ cổ phiếu đang lưu hành của công ty cổ phần, toàn bộ phần vốn góp của công ty trách nhiệm hữu hạn theo hợp đồng sáp nhập.

Điều kiện phát hành cổ phiếu để hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất, sáp nhập bao gồm:

1. Có phương án hợp nhất, sáp nhập; phương án phát hành cổ phiếu để hoán đổi và phương án hoạt động kinh doanh sau hợp nhất, sáp nhập được Đại hội đồng cổ đông hoặc Hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu công ty của các công ty tham gia hợp nhất, sáp nhập thông qua theo quy định. Phiếu biểu quyết của cổ đông, thành viên có lợi ích liên quan được tính là phiếu hợp lệ.
2. Có hợp đồng hợp nhất, sáp nhập được ký giữa các bên tham gia hợp nhất, sáp nhập theo quy định của Luật Doanh nghiệp hoặc pháp luật chuyên ngành kèm theo dự thảo Điều lệ công ty hợp nhất, công ty nhận sáp nhập.
3. Có báo cáo tài chính năm gần nhất của các công ty tham gia hợp nhất, sáp nhập được kiểm toán bởi tổ chức kiểm toán được chấp thuận.
4. Việc phát hành cổ phiếu để hoán đổi phải đáp ứng quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài theo quy định của pháp luật.
5. Điều kiện quy định tại các điểm e, g, h khoản 1 Điều 15 Luật Chứng khoán, bao gồm: 

• Tổ chức phát hành không thuộc trường hợp đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đã bị kết án về một trong các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế mà chưa được xóa án tích
• Có công ty chứng khoán tư vấn hồ sơ đăng ký chào bán cổ phiếu ra công chúng, trừ trường hợp tổ chức phát hành là công ty chứng khoán
• Có cam kết và phải thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch cổ phiếu trên hệ thống giao dịch chứng khoán sau khi kết thúc đợt chào bán.

Cơ quan có thẩm quyền đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi

Căn cứ Điều 59 Nghị định số 155/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán, cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, xem xét và cấp Giấy chứng nhận đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi là Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. 

Theo đó, đối với các trường hợp phát hành cổ phiếu để hoán đổi thuộc diện thực hiện theo trình tự, thủ tục đăng ký chào bán chứng khoán riêng lẻ hoặc chào bán chứng khoán ra công chúng, hồ sơ đăng ký phát hành đều do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tiếp nhận và xử lý theo thẩm quyền. Trong thời hạn luật định, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước có trách nhiệm xem xét tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ và cấp Giấy chứng nhận đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi.

Hồ sơ đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất, sáp nhập

Bộ hồ sơ đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi phải được chuẩn bị đầy đủ, chính xác theo danh mục quy định tại Điều 56 Nghị định 155/NĐ-CP bao gồm các tài liệu sau:

1. Giấy đăng ký phát hành theo Mẫu số 13, Mẫu số 14 Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này.
2. Bản cáo bạch theo quy định tại Điều 19 Luật Chứng khoán.
3. Quyết định của Đại hội đồng cổ đông hoặc Hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu công ty của các công ty tham gia hợp nhất, sáp nhập thông qua phương án hợp nhất, sáp nhập; phương án phát hành cổ phiếu để hoán đổi và phương án hoạt động kinh doanh sau hợp nhất, sáp nhập; thông qua việc niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên hệ thống giao dịch chứng khoán.
4. Hợp đồng hợp nhất, sáp nhập.
5. Dự thảo Điều lệ công ty hợp nhất, công ty nhận sáp nhập.
6. Báo cáo tài chính năm gần nhất được kiểm toán bởi tổ chức kiểm toán được chấp thuận, báo cáo tài chính quý theo quy định tại khoản 5 Điều 20 Luật Chứng khoán của các công ty tham gia hợp nhất, sáp nhập.
7. Quyết định của Hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu công ty hoặc Đại hội đồng cổ đông hoặc Hội đồng quản trị (trong trường hợp được Đại hội đồng cổ đông ủy quyền) của các công ty tham gia hợp nhất, sáp nhập thông qua phương án đảm bảo việc phát hành cổ phiếu đáp ứng quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài.
8. Văn bản cam kết của các bên tham gia hợp nhất, sáp nhập về việc đáp ứng quy định tại điểm e khoản 1 Điều 15 Luật Chứng khoán.
9. Hợp đồng tư vấn hồ sơ đăng ký phát hành cổ phiếu với công ty chứng khoán, ngoại trừ trường hợp tổ chức phát hành là công ty chứng khoán.
10. Quyết định của Hội đồng quản trị hoặc Hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu các công ty tham gia hợp nhất, sáp nhập thông qua hồ sơ đăng ký phát hành. Đối với việc phát hành cổ phiếu của tổ chức tín dụng, hồ sơ phải có văn bản chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về đề nghị tăng vốn điều lệ theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng. Đối với việc phát hành cổ phiếu của tổ chức kinh doanh bảo hiểm, hồ sơ phải có văn bản chấp thuận của Bộ Tài chính về việc tăng vốn điều lệ theo quy định của pháp luật về kinh doanh bảo hiểm.
11. Văn bản cam kết của Hội đồng quản trị hoặc Chủ tịch Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty các công ty bị hợp nhất, Hội đồng quản trị công ty nhận sáp nhập về việc triển khai niêm yết hoặc đăng ký giao dịch cổ phiếu trên hệ thống giao dịch chứng khoán.

Trình tự, thủ tục đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất, sáp nhập

Quy trình thực hiện phát hành cổ phiếu hoán đổi tuân theo trình tự chặt chẽ được quy định tại Điều 55 và Điều 59 Nghị định 155/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 245/2025/NĐ-CP bao gồm các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị và thông qua phương án phát hành cổ phiếu để hoán đổi

Công ty tham gia hợp nhất, sáp nhập xây dựng phương án phát hành cổ phiếu để hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất, sáp nhập, trong đó xác định rõ tỷ lệ hoán đổi, số lượng cổ phiếu phát hành, đối tượng nhận hoán đổi và thời gian thực hiện. Phương án này phải được Đại hội đồng cổ đông thông qua theo quy định của pháp luật doanh nghiệp và pháp luật chứng khoán.

Bước 2: Lập và nộp hồ sơ đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi

Tổ chức phát hành lập hồ sơ đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi và gửi đến Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Bước 3: Sửa đổi, bổ sung hồ sơ theo yêu cầu của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (nếu có)

Trong quá trình xem xét hồ sơ, tổ chức phát hành có trách nhiệm sửa đổi, bổ sung hồ sơ theo yêu cầu của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước để đảm bảo hồ sơ đầy đủ, hợp lệ theo quy định của Luật Chứng khoán và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Bước 4: Hoàn tất thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký phát hành cổ phiếu

Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi đầy đủ và hợp lệ, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp Giấy chứng nhận đăng ký phát hành cổ phiếu; trường hợp từ chối, phải có văn bản trả lời và nêu rõ lý do.

Bước 5: Tổ chức thực hiện hoán đổi cổ phiếu

Tổ chức phát hành thực hiện việc phân phối cổ phiếu để hoán đổi cho các cổ đông của công ty bị hợp nhất, sáp nhập theo phương án đã được phê duyệt. Thời gian để nhà đầu tư thực hiện đăng ký hoán đổi phải đảm bảo tối thiểu 20 ngày theo quy định.

Bước 6: Kết thúc đợt phát hành và báo cáo kết quả phát hành

Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày kết thúc đợt phát hành, tổ chức phát hành phải gửi Báo cáo kết quả đợt phát hành cổ phiếu để hoán đổi cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và đồng thời công bố thông tin về kết quả đợt phát hành trên trang thông tin điện tử của tổ chức phát hành và Sở giao dịch chứng khoán.

Báo cáo kết quả đợt phát hành cổ phiếu để hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất phải kèm theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của công ty hợp nhất theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp.

Dịch vụ tư vấn đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi tại Long Phan

Tư vấn Long Phan cung cấp giải pháp toàn diện hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các thương vụ hợp nhất và sáp nhập phức tạp. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi cam kết đồng hành cùng Quý khách hàng từ giai đoạn hoạch định chiến lược đến khi hoàn tất thủ tục. Sự am hiểu sâu sắc về luật chứng khoán giúp tối ưu hóa quy trình và đảm bảo tuân thủ tuyệt đối các quy định hiện hành. 

Dưới đây là một số công việc cụ thể mà Quý khách hàng sẽ được hỗ trợ khi sử dụng dịch vụ tư vấn pháp lý tại Tư vấn Long Phan:

1. Thẩm định và xây dựng phương án phát hành cổ phiếu hoán đổi

• Thực hiện thẩm định đối với các doanh nghiệp tham gia hợp nhất, sáp nhập nhằm đánh giá tình trạng pháp lý, cấu trúc vốn và các rủi ro ảnh hưởng đến việc phát hành cổ phiếu hoán đổi.
• Phân tích điều kiện phát hành cổ phiếu để hoán đổi, xác định mô hình phát hành phù hợp với từng giao dịch M&A cụ thể.
• Xây dựng phương án phát hành cổ phiếu và xác định tỷ lệ hoán đổi tối ưu, bảo đảm hài hòa lợi ích của các bên tham gia và đáp ứng yêu cầu của cơ quan quản lý.

2. Soạn thảo hồ sơ và thực hiện thủ tục phát hành

• Hỗ trợ soạn thảo hồ sơ theo đúng quy định pháp luật.
• Rà soát, chuẩn hóa hồ sơ theo các tiêu chí thẩm định của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhằm hạn chế tối đa việc bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ nhiều lần.
• Đại diện khách hàng nộp hồ sơ, tiếp nhận và xử lý các yêu cầu giải trình, sửa đổi, bổ sung từ cơ quan quản lý trong suốt quá trình thẩm định.

3. Đại diện làm việc với cơ quan quản lý và hỗ trợ sau phát hành

• Đại diện Quý khách hàng làm việc trực tiếp với các cơ quan có thẩm quyền để triển khai đồng bộ các thủ tục pháp lý liên quan đến giao dịch M&A và phát hành cổ phiếu hoán đổi.
• Theo dõi sát tiến độ xử lý hồ sơ, chủ động giải trình các vấn đề pháp lý phát sinh và thúc đẩy quá trình cấp phép diễn ra đúng thời hạn dự kiến.
• Hỗ trợ doanh nghiệp sau khi hoàn tất phát hành.

Các câu hỏi thường gặp về đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất, sáp nhập

Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp khi thực hiện thủ tục đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất, sáp nhập, mời quý vị tham khảo:

Tỷ lệ hoán đổi cổ phiếu được xác định dựa trên những căn cứ nào để đảm bảo công bằng cho cổ đông?

Tỷ lệ hoán đổi được xác định dựa trên sự thỏa thuận giữa các bên tham gia hợp nhất, sáp nhập và phải được Đại hội đồng cổ đông thông qua. Cơ sở định giá thường dựa trên báo cáo tài chính đã được kiểm toán, giá thị trường của cổ phiếu (đối với công ty niêm yết) và định giá tài sản ròng hoặc dòng tiền chiết khấu của tổ chức định giá độc lập để đảm bảo quyền lợi cho các cổ đông hiện hữu. 

Căn cứ pháp lý: Điểm a Khoản 2 Điều 55 Nghị định 155/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 245/2025/NĐ-CP).

Cổ đông phản đối phương án hợp nhất, sáp nhập có quyền yêu cầu công ty mua lại cổ phần không?

Có. Cổ đông đã biểu quyết phản đối nghị quyết về việc tổ chức lại công ty (hợp nhất, sáp nhập) tại cuộc họp Đại hội đồng cổ đông có quyền yêu cầu công ty mua lại cổ phần của mình. Yêu cầu phải được gửi bằng văn bản trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Đại hội đồng cổ đông thông qua nghị quyết. Giá mua lại được xác định theo giá thị trường hoặc giá thỏa thuận theo nguyên tắc pháp luật quy định. 

Căn cứ pháp lý: Điều 132 Luật Doanh nghiệp 2020.

Tại sao phát hành cổ phiếu để hoán đổi không yêu cầu mở tài khoản phong tỏa tiền mua chứng khoán?

Việc phát hành cổ phiếu để hoán đổi bản chất là giao dịch “hàng đổi hàng” (cổ phiếu đổi cổ phiếu/phần vốn góp), không phát sinh dòng tiền mặt thanh toán từ nhà đầu tư vào tổ chức phát hành. Do đó, pháp luật quy định ngoại lệ không cần thực hiện quy định về tài khoản phong tỏa số tiền thu được như các đợt chào bán chứng khoán ra công chúng thông thường để huy động vốn. 

Căn cứ pháp lý: Khoản 2 Điều 59 Nghị định 155/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 245/2025/NĐ-CP).

Việc phát hành cổ phiếu để hoán đổi có cần thực hiện thủ tục chào mua công khai không?

Trong trường hợp phát hành cổ phiếu để hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất, sáp nhập đã được Đại hội đồng cổ đông thông qua, tổ chức phát hành và người nhận chuyển nhượng không phải thực hiện thủ tục chào mua công khai, kể cả khi việc hoán đổi dẫn đến tỷ lệ sở hữu vượt các ngưỡng phải chào mua (25%, 35%,…). Tuy nhiên, nếu là trường hợp phát hành để chào mua công khai theo Điều 53 Nghị định 155/NĐ-CP, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ quy định này. 

Căn cứ pháp lý: Điểm b Khoản 2 Điều 35 Luật Chứng khoán 2019.

Khi nào cần xin ý kiến của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia trong hồ sơ phát hành hoán đổi?

Doanh nghiệp bắt buộc phải có văn bản của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khi việc hoán đổi cổ phiếu dẫn đến hoạt động tập trung kinh tế (sáp nhập, hợp nhất) thuộc ngưỡng phải thông báo tập trung kinh tế theo quy định của Luật Cạnh tranh. Các ngưỡng này thường dựa trên tổng tài sản, tổng doanh thu hoặc thị phần của các doanh nghiệp tham gia trên thị trường Việt Nam. 

Căn cứ pháp lý: Điểm d Khoản 2 Điều 55 Nghị định 155/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 245/2025/NĐ-CP).

Kết luận

Hoạt động đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi theo hợp đồng hợp nhất, sáp nhập là bước ngoặt quan trọng trong chiến lược mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Quý khách hàng cần sự tư vấn chuyên sâu để đảm bảo giao dịch diễn ra thuận lợi, minh bạch và đúng pháp luật, vui lòng liên hệ ngay với Tư vấn Long Phan. Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ giải quyết mọi vướng mắc pháp lý qua Hotline 1900636389.

> Xem thêm:

• Công ty đại chúng đăng ký phát hành cổ phiếu để hoán đổi cổ phần cho cổ đông công ty cổ phần chưa đại chúng
• Đăng ký phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động trong công ty của công ty đại chúng
• Thủ tục phát hành cổ phiếu để hoán đổi nợ, cổ phần, phần vốn góp của công ty khác