Từ năm 2026, cá nhân cho thuê nhà trọ có bắt buộc thành lập hộ kinh doanh không?

Cá nhân cho thuê nhà trọ có bắt buộc thành lập hộ kinh doanh không là vấn đề được nhiều cá nhân quan tâm từ năm 2026 khi các quy định về đăng ký kinh doanh và nghĩa vụ thuế có sự thay đổi. Thực tế, không phải mọi trường hợp cho thuê nhà trọ đều phải thành lập hộ kinh doanh. Bài viết dưới đây của Tư vấn Long Phan sẽ phân tích chi tiết quy định hiện hành.

Chủ trọ là cá nhân cho thuê nhà trọ có bắt buộc thành lập hộ kinh doanh không?

Căn cứ theo Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, quyền thành lập hộ kinh doanh được quy định như sau:

1. Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ. Trường hợp hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập thì các thành viên ủy quyền bằng văn bản cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh trong quá trình hoạt động kinh doanh. Văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật.
2. Cá nhân, thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của Bộ luật Dân sự có quyền thành lập hộ kinh doanh theo quy định tại Nghị định này, trừ các trường hợp sau đây:

• Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định.
• Người không được thành lập hộ kinh doanh theo quy định của luật.

3. Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và những người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp không phải đăng ký hộ kinh doanh, trừ trường hợp kinh doanh các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quy định mức thu nhập thấp áp dụng trên phạm vi địa phương.
4. Trường hợp có nhu cầu thành lập hộ kinh doanh, các đối tượng tại khoản 3 Điều này đăng ký hộ kinh doanh theo quy định tại Nghị định này.

Từ các quy định nêu trên có thể thấy, pháp luật không mặc nhiên yêu cầu cá nhân cho thuê nhà trọ phải thành lập hộ kinh doanh trong mọi trường hợp. Việc cho thuê nhà trọ có bắt buộc thành lập hộ kinh doanh không phụ thuộc vào tính chất hoạt động cho thuê và mức thu nhập phát sinh; nếu hoạt động cho thuê mang tính nhỏ lẻ, thu nhập thấp và không thuộc ngành, nghề kinh doanh có điều kiện theo quy định của địa phương thì cá nhân không bắt buộc phải đăng ký hộ kinh doanh. 

Ngược lại, trường hợp cho thuê nhà trọ mang tính thường xuyên, quy mô lớn hoặc đạt mức thu nhập vượt ngưỡng “thu nhập thấp” do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định thì cá nhân cho thuê cần xem xét thực hiện thủ tục thành lập hộ kinh doanh để bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật.

>>> Xem thêm: Khai thuế đối với hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh nộp thuế theo từng lần phát sinh 

Nghĩa vụ đăng ký hộ kinh doanh khi cá nhân cho thuê nhà trọ

Theo Điều 83 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, nghĩa vụ đăng ký hộ kinh doanh được quy định như sau:

1. Cá nhân, thành viên hộ gia đình quy định tại khoản 2 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trong phạm vi toàn quốc.
2. Người thành lập hộ kinh doanh, hộ kinh doanh có nghĩa vụ đăng ký hộ kinh doanh, báo cáo và các nghĩa vụ khác theo quy định tại Nghị định này, không được hoạt động dưới danh nghĩa hộ kinh doanh mà không đăng ký.
3. Trường hợp hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập thì chủ hộ kinh doanh thực hiện thủ tục đăng ký hộ kinh doanh khi được tất cả thành viên thông qua nội dung đăng ký.

Quyền và nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh và thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh

Theo Điều 84 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, quyền và nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh và thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh được quy định như sau:

1. Chủ hộ kinh doanh, các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh thực hiện các hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật và chịu trách nhiệm liên đới đối với các hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh.
2. Chủ hộ kinh doanh có thể trực tiếp hoặc thuê người khác quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh. Trong trường hợp này, chủ hộ kinh doanh, các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh vẫn phải chịu trách nhiệm đối với các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác phát sinh từ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh.
3. Chủ hộ kinh doanh thực hiện các nghĩa vụ về thuê, nghĩa vụ tài chính, đại diện cho hộ kinh doanh với tư cách người yêu cầu giải quyết việc dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng tài, Tòa án, thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính và các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
4. Chủ hộ kinh doanh, các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh được quyền góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp trong doanh nghiệp với tư cách cá nhân.
5. Chủ hộ kinh doanh, thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh không được đồng thời là chủ doanh nghiệp tư nhân.
6. Chủ hộ kinh doanh, thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh có quyền, nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
7. Quyền của chủ hộ kinh doanh và thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh trong một số trường hợp đặc biệt:

• Trường hợp chủ hộ kinh doanh bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc thì chủ hộ kinh doanh ủy quyền cho người khác thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình đối với trường hợp hộ kinh doanh do một cá nhân thành lập hoặc các thành viên còn lại ủy quyền cho thành viên khác làm chủ hộ kinh doanh đối với trường hợp hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình thành lập. Người được chủ hộ kinh doanh ủy quyền thực hiện quyền và nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh trong phạm vi được ủy quyền theo quy định của pháp luật về dân sự.
• Trường hợp chủ hộ kinh doanh là cá nhân bị Tòa án tuyên bố bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì quyền, nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh được thực hiện thông qua người đại diện đối với trường hợp hộ kinh doanh do một cá nhân thành lập; các thành viên còn lại ủy quyền cho thành viên khác làm chủ hộ kinh doanh đối với trường hợp hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình thành lập; trường hợp hộ kinh doanh có hai thành viên thì thành viên còn lại là chủ hộ kinh doanh. Người đại diện của chủ hộ kinh doanh thực hiện quyền và nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh trong phạm vi được đại diện theo quy định của pháp luật về dân sự.

Dịch vụ tư vấn đăng ký thành lập hộ kinh doanh cho thuê nhà trọ tại Tư vấn Long Phan

Tư vấn Long Phan cung cấp giải pháp tổng thể từ giai đoạn tiền thành lập đến khi đi vào vận hành thực tế cho cá nhân cho thuê nhà trọ. Dưới đây là những công việc cụ thể mà Quý khách hàng sẽ được hỗ trợ khi sử dụng dịch vụ tư vấn tại Tư vấn Long Phan:

• Tư vấn điều kiện và thời điểm bắt buộc thành lập hộ kinh doanh đối với hoạt động cho thuê nhà trọ, bao gồm đánh giá quy mô, tính chất kinh doanh và mức thu nhập theo quy định pháp luật hiện hành.
• Soạn thảo, hoàn thiện và đại diện nộp hồ sơ đăng ký thành lập hộ kinh doanh, bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định về đăng ký kinh doanh và quản lý nhà nước có liên quan.
• Thực hiện thủ tục đăng ký mã số thuế và các giấy phép, chứng nhận kèm theo, trong đó có giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự đối với hoạt động cho thuê lưu trú.
• Tư vấn xây dựng phương án vận hành hộ kinh doanh cho thuê nhà trọ sau khi thành lập, bao gồm cơ cấu quản lý, nghĩa vụ thường xuyên và các rủi ro pháp lý cần kiểm soát.
• Rà soát định kỳ và tư vấn phương án chuyển đổi mô hình phù hợp, hỗ trợ cá nhân chuyển từ hình thức cho thuê với tư cách cá nhân sang hộ kinh doanh nhằm tối ưu chi phí, nghĩa vụ thuế và quyền lợi.

Các câu hỏi thường gặp về thành lập hộ kinh doanh khi cá nhân cho thuê nhà trọ

Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp về vấn đề thành lập hộ kinh doanh đối với cá nhân cho thuê trọ, mời quý vị tham khảo:

Cá nhân cho thuê nhà trọ quy mô bao nhiêu phòng thì bắt buộc phải đăng ký hộ kinh doanh?

Pháp luật hiện hành không quy định số lượng phòng cụ thể mà căn cứ vào tính chất hoạt động thường xuyên và mức doanh thu. Nếu hoạt động cho thuê mang tính chuyên nghiệp, liên tục và doanh thu vượt mức thu nhập thấp do UBND cấp tỉnh quy định, cá nhân phải đăng ký hộ kinh doanh. 

(Căn cứ pháp lý: Khoản 3 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.)

Một cá nhân có thể đứng tên bao nhiêu hộ kinh doanh cho thuê nhà trọ?

Theo quy định, mỗi cá nhân hoặc mỗi thành viên hộ gia đình chỉ được quyền đăng ký duy nhất một hộ kinh doanh trên phạm vi toàn quốc. Nếu Quý khách có nhiều dãy trọ tại các địa điểm khác nhau, tất cả phải được quản lý dưới danh nghĩa một hộ kinh doanh duy nhất hoặc chuyển đổi mô hình doanh nghiệp. 

(Căn cứ pháp lý: Khoản 1 Điều 83 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.)

Chủ hộ kinh doanh nhà trọ có phải chịu trách nhiệm vô hạn đối với các khoản nợ không?

Đúng, chủ hộ kinh doanh và các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với mọi hoạt động và nghĩa vụ tài chính phát sinh từ việc kinh doanh. Đây là điểm khác biệt lớn so với loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn. 

(Căn cứ pháp lý: Khoản 1 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.)

Nếu mức thu nhập từ việc cho thuê nhà trọ rất thấp thì có cần đăng ký không?

Trường hợp cá nhân làm dịch vụ có thu nhập thấp theo quy định của địa phương thì không bắt buộc đăng ký hộ kinh doanh, trừ khi kinh doanh ngành nghề có điều kiện. Tuy nhiên, nếu Quý khách có nhu cầu chính quy hóa hoạt động, pháp luật vẫn cho phép và khuyến khích đăng ký tự nguyện. 

(Căn cứ pháp lý: Khoản 3, 4 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.)

Chủ hộ kinh doanh nhà trọ có được đồng thời làm chủ doanh nghiệp tư nhân không?

Không, cá nhân đã là chủ hộ kinh doanh hoặc thành viên đăng ký hộ kinh doanh thì không được đồng thời là chủ sở hữu của một doanh nghiệp tư nhân. Quy định này nhằm thống nhất trách nhiệm tài sản của cá nhân trong hoạt động thương mại. 

(Căn cứ pháp lý: Khoản 5 Điều 84 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.)

Việc ủy quyền cho người khác quản lý nhà trọ có làm thay đổi trách nhiệm của chủ hộ không?

Không, chủ hộ kinh doanh có thể trực tiếp hoặc thuê người khác quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh. Trong trường hợp này, chủ hộ kinh doanh, các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh vẫn phải chịu trách nhiệm đối với các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác phát sinh từ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh. 

(Căn cứ pháp lý: Khoản 2 Điều 84 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.)

Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh do nhiều thành viên gia đình góp vốn cần lưu ý gì?

Quý khách cần có văn bản ủy quyền của tất cả các thành viên gia đình cho một người làm đại diện hộ kinh doanh. Văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật. 

(Căn cứ pháp lý: Khoản 1 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.)

>>> Xem thêm: Hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp siêu nhỏ thì được hưởng ưu đãi gì?

Kết luận

Tóm lại, việc cá nhân cho thuê nhà trọ có bắt buộc thành lập hộ kinh doanh không từ năm 2026 là còn tùy thuộc vào mức độ kinh doanh của cá nhân. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về thủ tục thành lập doanh nghiệp hoặc cần hỗ trợ tư vấn chuyên sâu về thành lập hộ kinh doanh để cho thuê nhà trọ, hãy liên hệ ngay với Tư vấn Long Phan qua hotline 1900636389 để nhận được tư vấn ngay.